Nöroelektriksel Beyin Görüntüleme Teknikleri Kullanılarak Tüketicilerin Bilinç Dışı Tepkilerinin ve Elektrofizyolojik Aktivitelerinin Değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gamze Ural

Danışman: Fırat Kaçar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde ticari bir reklam uyaranına karşı duygusal stresin değerlendirmesi ve elektrotlar arasındaki ilişkiyi analiz eden nöropazarlama çalışmaları için Elektroensefolografi (EEG), Pulse Pletismografi (PPG) ve Deri iletkenliği Sinyali (Galvanic Skin Response-GSR) analizleri sunulmuştur. Nöropazarlama satın alma ile ilgili tüketici davranışlarını analiz etmek için nörobilim metotlarının uygulanması ile ilgili çalışma alanıdır. Dalgacık Koherans (DK) ve Faz Farkı (FF) satın alma uyaranının EEG elektrotları arasındaki bilgi akış derecesini nasıl etkilediğini incelemek için kullanılan analiz yöntemidir. PPG sinyalinden elde edilen nabız atım sinyali (PRV) nin alçak ve yüksek frekans bölgesindeki güç oranı (AF/YF) Otonom Sinir Sistemi (OSS) tarafından düzenlenmektedir. Aynı zamanda deri iletkenliğindeki değişiklikleri ölçen GSR sinyalinden deri iletkenlik düzeyi (Skin Conductance Level-SCL) hesaplanmıştır. Bu elektro fizyolojik sinyaller duygusal stresİ değerlendirmek için kullanılmıştır. Sinyaller Üsküdar Üniversitesi (İstanbul, Türkiye) iMotions sistemi kullanılarak reklam uyaranı öncesi (kontrol kısmı) ve reklam uyaranı boyunca (deneysel kısım) olmak üzere iki aşamada eş zamanlı olarak 30 kişiden kayıt edilmiştir. DK ve FF her bir elektrot çifti için ve EEG nin alt frekans bantları için (delta, teta, alfa, beta ve gama) hesaplanmıştır. DK kontrol kısmına göre deneysel kısımda özellikle teta, alfa ve beta frekans bantlarında daha yüksek bulunurken, FF özelliklede gama bandında olmak üzere deneysel kısımda daha düşük bulunmuştur. Deneysel kısımda interhemisferik (beyin yarım küreleri) arasındaki koherans ön frontal, temporal ve parietal alanlarda yüksek bulunmuştur. İnterhemisferik koherans verilerine göre intrahemisferik (beyin yarım küresi içerisinde) koherans hesaplamasında hangi elektrotlara bakılacağına karar verilmiştir. Buna göre intrahemisferik koherans hesaplamasında ön frontal, temporal ve parietal alanlarda elektrotların kombinasyonlarına bakılmıştır. Deneysel kısımda beynin sol beyin yarım küresi içerisinde temporoparietal alanda intrahemisferik koherans yüksek bulunmuştur. Sol beyin yarım küresi içerisinde bilgi alış verişi teta ve alfa alt bantlarında bir artış göstermiştir. Aynı zamanda AF/YF oranı ve SCL nin de deneysel kısımda artış gösterdiği görülmüştür. Ancak her bir elektrot çifti için kontrol ve deneysel kısım için hesaplanan ortalama DK, FF, SCL ve AF/YF oranı arasındaki ilişki istatistiksel olarak karşılaştırıldığında, SCL istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.