Çevrimiçi Oyun Oynanan Bilgisayar ve Taşınabilir Cihazlardan Elde Edilebilecek Delillerin Karşılaştırılmasında Yöntem Geliştirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü, Fen Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İsmail Barbaros

Danışman: Emel Hülya Yükseloğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yaşadığımız fiziki gerçekliğin sanal dünyaya kaydığı şu günlerde, insanlar ve çocuklar online oyunlarda her geçen gün daha fazla vakit geçirmektedir. Tabi ki sanal dünyada da bizleri bekleyen pek çok tehlike bulunmaktadır. Bu tehlikelerin yansımaları ve sanal dünyada yaşanan suç olayları fiziki dünyamıza etki etmektedir. Yaşanan olaylar oyun karakterlerinin hırsızlığından, insanların psikolojik sağlığını ve yaşamlarını tehdit edecek boyutlara ulaşmıştır. Sanal dünyada ortaya çıkan suç türlerine bakıldığında oyun karakteri hırsızlığı, online kumar oynatma, yasadışı bahis, rol yapma oyunlarında çocuk istismarı, online oyun sohbet kanalı üzerinden hakaret, bu sohbet kanallarının teröristlerce eylem hazırlığı amacıyla iletişimde kullanılması gibi çeşitli şekillerde karşımıza çıkmaktadır. Adli soruşturmaya konu olmuş bu tarz bir olayda delillendirme sürecinde bir takım zorluklarla karşılaşılmaktadır. Çevrimiçi oyunlar ya bilgisayar, tablet, akıllı telefonlar üzerinden oynanmakta ya da bu oyunlar için özel olarak üretilmiş kendine özgü işletim sistemleri olan mini bilgisayarlar olarak adlandırabileceğimiz oyun konsolları aracılığıyla oynanmaktadır. Günümüzde bilgisayar ve oyun konsolları yaygın olmakla birlikte en çok oyun yanımızdan ayırmadığımız mobil cihazlar üzerinden oynanmaktadır. Mobil cihazların adli incelemesi sürecinde karşılaşılan sorunlara bakıldığında çok farklı ve sayıda oyun türünün bulunması, standart bir inceleme yönteminin geliştirilememesi, ayrıca oyunların çoğunun çevrimiçi olmasından ötürü yapılan işlemlerin, sohbet kayıtlarının tutulduğu log kayıtlarına erişim olanağının kısıtlı olmasını sayabiliriz. Yukarıda saydığımız nedenlerden ötürü adli soruşturmaya konu olmuş bir suç olgusunda delillendirme süreci önem arz etmektedir. Bu sebeple tez çalışmamızda çevrimiçi oyun oynanan bilgisayar ve mobil cihazlarda elde edilebilecek elektronik delillerin karşılaştırılması ve farklı adli bilişim yöntemleri ile elde edilebilen deliller arasında farklılık olup olmadığı ele alınacaktır. Canlı sistemler üzerinde delil elde edilmesi için oluşturulacak deneysel ortam standart hale getirilmesi durumunda adli bilişim uzmanlarının doğru, hızlı ve etkin inceleme yapmalarına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.