Metformin ve Elektromanyetik Alanın Kanser ve Yaşlanma Sürecine Etki Eden Moleküler Mekanizmaların Araştırılması”

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Tuğba SOYDAŞ

Danışman: Matem Tunçdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yaşlanma ve kanser birbiriyle son derece ilişkili biyolojik fenomenlerdir. Bu süreçler, genotoksik stres, oksidatif stres gibi homeostazdaki dengesizlik ile ilişkilendirilir. Mevcut veriler, hem yaşlanmanın hem de kanserin temel mekanizmalarının, reaktif oksijen türlerinin neden olduğu endojen stres kaynaklı DNA hasarı ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca, 50 Hz düşük frekanslı elektromanyetik alanın DNA hasarına, kromozomal kararsızlığa neden olduğu bildirilmiştir. NF-κB, yaşa bağlı kanserlerde upregüle edilir ve NF-kB'nin inhibisyonunun yaşlanmayla ilişkili patolojilerin gecikmesine yol açtığı deneysel verilerle gösterilmiştir. Ayrıca, bir NF-kB inhibitörü olan metformin, sadece NF-kB aktivasyonunu ve ekspresyonunu önemli ölçüde azaltmakla kalmaz, aynı zamanda yaşa bağlı birçok hastalıkta olası bir yaşlanma karşıtı ve anti-kanser etkiye de sahiptir. Böylece, 50 Hz frekanslı elektromanyetik alanın ve metformin uygulamasının yaşlı NIH/3T3 fibroblast hücrelerinin canlılık ve proliferasyonu üzerine etkilerini ve RELA/p65, MMP2, MMP9, CHD1 genlerinin ekspresyonu üzerine olan etkisini araştırmayı amaçladık. Hücre canlılığı ve proliferasyonu analiz edildi. MMP-2 ve MMP-9 protein miktarı için immünositokimya metodu ve NF-kB aktivitesi için ELISA, qRT-PCR ile RELA/p65 CDH1, MMP-2 ve MMP-9 gen ekspresyonları analiz edildi. Metforminin farklı dozları (500 uM, 1 mM, 2mM, 10 mM), 50 Hz elektromanyetik alana maruz kalan yaşlanan NIH/3T3 fibroblastın canlılığını ve proliferasyonunu doza bağlı olarak azaltmış, maksimum inhibisyon ise 10 mM metformin konsantrasyonda gözlenmiştir. Metformin, sadece RELA ekspresyonunu önemli ölçüde downregüle etmek ve NF-kB aktivitesini inhibe etmekle kalmaz, aynı zamanda MMP2, MMP9 ve CHD1 ifadesi aracılığıyla ters aracılık edilebilen 50 Hz frekanslı elektromanyetik alanda yaşlanan NIH/3T3 fibroblastlarının proliferasyonunu da baskıladı.