Türkiye Milli Botanik Bahçesi Biyotopları Üzerine Araştırmalar (Bitti)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Şahin Çimen
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Aysel ULUS
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doğa koruma, günümüz çevre politikalarının temelini oluşturmakta olup türlerin biyolojik çeşitliliğinin, yaşam ortamlarının, yaşam kalitesinin korunması ve geliştirilmesinin yanında sürdürülebilirliğini amaçlamaktadır. Doğanın korunması ise peyzaj analizine dayalı peyzaj koruma statülerinin belirlenmesi, koruma alanlarının uzun vadeli peyzaj gelişim ve yönetim planlarının oluşturulması, biyotoplarının haritalanması ve peyzaj koruma önceliklerinin peyzaj planlama süreci içerisinde ele alınmasıyla gerçekleşmektedir. Bu araştırma ile projelendirilmesine 2012 yılında başlanan Ankara ili, Çankaya ilçesi Lodumlu-Beytepe mevkiinde yer alan Türkiye Milli Botanik Bahçesi'ndeki (TMBB) ekolojik planlamalarda, koruma-kullanım dengesine ilişkin eşiklerin ve plan kararlarının üretilmesinde başvurulacak biyotopların tespit edilip haritalarının oluşturulması hedeflenmiştir. Bu hedef doğrultusunda, öncelikle yapılan yersel gözlemlere bağlı olarak araştırma alanının peyzaj üniteleri tespit edilmiş ve çevre-nokta koordinatları GPS (Global Positioning System) cihazı yardımıyla alınmıştır. Bu koordinatlar CBS'de (Coğrafi Bilgi Sistemleri) işlenerek FAO (LCCS)'ye göre araştırma alanının arazi örtüsü haritası (doğal ve yarı doğal vejetasyon, kültüre alınmış ve yönetilen alanlar, doğal ve yarı doğal sucul vejetasyon, doğal ve yapay su yüzeyleri, yapay yüzeyler ve ilişkili alanlar ve su kütleleri) üretilmiştir. Benzer doğal, yarı doğal ve kültürel yapıya sahip arazi örtüsünde Coğrafi Bilgi Sistemleri yardımıyla istatiksel analizleri yapılmış ve "Tüm Alanı Kapsayan Biyotop Haritası" oluşturulmuştur. Floristik analizler sonucunda tespit edilmiş olan bu biyotoplarda 2013-2019 yılları arasında 84 familyaya ait 367 takson (17'si endemik) tespit edilmiştir. Bu her bir taksona ait çiçek (çiçek açma dönemi, çiçekli kalma süresi, renk, boyut), yaprak (tekstür, renk, form) ve kök (tek veya çok yıllık olması, geofit olması) özellikleri tek tek tespit edilerek fotoğrafı çekilmiş, bunlara ilişkin tablolar oluşturulmuş ve 1412 adet standart herbaryum örneği oluşturulmuştur. Türkiye Milli Botanik Bahçesi biyotop haritalama verilerinin sınıflandırılması, karşılaştırılması, yeniden modellenmesi ile bitki fizyolojisi, biyokimya, bitki üretimi, bitki kimyası ve farmakolojisi, ekoloji, genetik, peyzaj mimarlığı disiplinlerinin ve stratejik planlamanın yönlendirilmesi sağlanabilecektir.