İstanbul'da İstilacı Sivrisinek (Diptera: Culicidae) Türlerinin Tespiti


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Veteriner Fakültesi, Klinik Öncesi Bilimler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sema Özgür Yılmaz

Danışman: Kerem Öter

Özet:

Özgür Yılmaz, S. (2021). İstanbul’da İstilacı Sivrisinek (Diptera: Culicidae) Türlerinin Tespiti. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Parazitoloji ABD. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. 

İstanbul’da istilacı sivrisinek türlerini tespit etmek amacıyla yapılan çalışma Haziran - Kasım 2019 ve Haziran - Kasım 2020 tarihleri arasında yürütülmüştür. Örneklem yöntemleri olarak larva-pupa sürveyansı ile ovitraplar kullanılmıştır. Larva ve pupa örnekleri istilacı türlerin muhtemelen tercih ettiği üreme yerlerinden toplanmış olup, 21 farklı habitat türünden alınan örneklerin 12 tanesinde istilacı türe rastlanmıştır. Tür ayrımları laboratuvarda yetiştirilen erginler ve dördüncü dönem larvalar üzerinden morfolojik olarak yapılmıştır. İstilacı sivrisinek türlerinden sadece Aedes albopictus tespit edilmiştir. Laboratuvarda yetiştirilen örneklerden 248 dişi, 158 erkek toplamda 406 ergin Aedes albopictus elde edilmiştir. En fazla birey elde edilen ilçeler; Sarıyer (n=139) %34,24, Beykoz (n=59) %14,53, Sultangazi (n=25) %6,16 olmuştur. En fazla örneklem yapılan habitatlar; bidon (36), depo (7), mezarlık suluk (6) olmuştur. Otuz dokuz ilçenin 27 tanesinde pozitif örnekleme yapılmıştır. Geniş bir alanda görülmesi (tüm ilçelerin %75’i) ve art arda iki sene boyunca örneklenmesi, bu türün populasyonlarının İstanbul’ da yerleşik olduğunu göstermektedir. Rahatsızlık verme seviyesinin yüksek olması, insanlar ve hayvanlar arasında köprü vazifesi görerek taşıdığı patojenler ile salgınlara yol açma potansiyeli nedeniyle mücadele edilmesi önemlidir. Klasik mücadele yöntemleri ile birlikte Aedes albopictus’a yönelik entegre ve kapsamlı eylem planları hazırlanmalı ve uygulanmalıdır.  

Anahtar Kelimeler: sivrisinek, istilacı, İstanbul, Aedes, albopictus