SIÇANLARDA VALPROİK ASİT İLE OLUŞTURULAN AKCİĞER VE BÖBREK HASARINA MORİNGA OLEİFERA'NIN ETKİLERİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Umar Faruk MAGAJI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Refiye Yanardağ
Eş Danışman: Özlem Saçan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Valproat, kısmi ve jeneralize nöbetlere karşı kullanılan birinci basamak geniş spektrumlu bir anti-epileptik ilaçtır. Etkinliğine ve yaygın kullanımına rağmen, uzun süreli uygulama, valproatın neden olduğu oksidatif stresin eşlik ettiği histolojik hasarlar, antioksidan sistemin bozulması ve toksik metabolitlerin birikmesi nedeniyle çoklu organ hasarına neden olur. Moringa oleifera, ekonomik ve terapötik faydaları nedeniyle halk arasında "mucize ağaç" olarak bilinir. Bitki yaprakları, vitaminler, mineraller, kükürt içeren amino asitler ve flavonoidler bakımından zengin olup bitkiye farmakolojik potansiyeller kazandırır. Bu çalışmada, Moringa yapraklarının valproat kaynaklı akciğer ve böbrek hasarı üzerindeki etkileri araştırıldı. Sprague Dawley dişi sıçanları; Grup I: kontrol (15 gün boyunca %0.9 NaCl verilen n=8), Grup II: Moringa grubu (15 gün boyunca %70 etanollü ekstre 0.3 g/kg/gün; n=15), Grup III: valproat grubu (15 gün boyunca 0.5 g/kg/gün valproat verilen; n=8), Grup IV: valproat + Moringa verilen grup (benzer dozlarda valproat ve Moringa verildi; n=15) olmak üzere dört gruba ayrıldı. Ön altıncı günde aç bırakılan sıçanlar anestezi altında sakrifiye edildi. Kalp kanları alındı. Akciğer ve böbrek dokuları alınarak %0.9 NaCl içerisinde deney gününe kadar -78 C de saklandı. Kanlardan elde edilen serum örneklerinde ürik asit, üre ve miktarı tayin edildi. Valproat grubunda serum üre ve ürik asit düzeylerinin arttığı saptandı. Doku örneklerinde, glutatyon ve toplam antioksidan miktarlarının azaldığı, lipid peroksidasyonu, protein karbonil, siyalik asit, reaktif oksijen türleri, nitrik oksit, tümör nekroz faktör alfa, interlökin-6 seviyeleri, arginaz, miyeloperoksidaz ve paraoksonaz aktivitelerinin arttığı, antioksidan enzimlerin aktivitelerinin azaldığı tespit edildi. %70'lik etanollü Moringa ekstresinin valproat grubuna uygulanması, çeşitli antioksidan ve terapötik özellikleri aracılığıyla valproatın neden olduğu bu biyokimyasal bozulmaları düzelttiği saptandı.