Hastanelerde olumlu çalışma ortamı ölçeğinin geliştirilmesi ve hemşirelikte olumlu çalışma ortamının bireysel ve takım performansı ile ilişkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, HEMŞİRELİKTE YÖNETİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAMAZAN EMİRALİOĞLU
Danışman: BETÜL SÖNMEZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İki aşamadan oluşan bu araştırmadaki birinci aşamanın amacı, sağlık profesyonellerinin olumlu çalışma ortamı algılarının belirlenmesinde kullanılmak üzere Hastanelerde Olumlu Çalışma Ortamı Ölçeği'nin (HOÇOÖ) geliştirilmesi, ikinci aşamanın amacı ise hemşirelikte olumlu çalışma ortamının bireysel ve takım performansı ile ilişkisini belirlemesidir. Araştırmanın birinci aşaması metodolojik tasarımda gerçekleştirilmiş olup evrenini İstanbul'da bulunan bir vakıf üniversitesi hastanesi, bir kamu üniversitesi hastanesi ve üç kamu eğitim ve araştırma hastanesinde çalışan toplam 5100 sağlık profesyoneli oluşturdu (N=5100). Araştırmanın örneklemini gelişigüzel örnekleme yöntemi ile 1062 sağlık profesyoneli (nAFA=530, nDFA=532) oluşturdu. Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri için iki ayrı örneklemde geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılan ölçek, toplamda 50 madde ve 9 alt boyuttan oluştu. Ayrıca, ölçeğin yapıya ilişkin varyansın %65,09'unu açıkladığı, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu bulundu. Araştırmanın ikinci aşaması, kesitsel ve ilişki arayıcı tasarımda olup evrenini İstanbul'da bulunan bir vakıf üniversitesi hastanesi, bir kamu eğitim araştırma hastanesi ve bir şehir hastanesinde çalışan 1900 hemşire (N=1900), örneklemini ise gelişigüzel örnekleme yöntemi ile ulaşılan 550 hemşire (n=550) oluşturdu. Yapısal eşitlik modeli kullanılarak test edilen modelin kabul edilebilir uyum gösterdiği, hemşirelerin olumlu çalışma ortamı algısının takım performanslarını ve hemşirelerin takım performanslarının bireysel performanslarını anlamlı ve pozitif etkilediği saptandı. Fakat, olumlu çalışma ortamının hemşirelerin bireysel performansları üzerinde doğrudan etkisi saptanmadı. Aracılık rolü incelendiğinde ise, olumlu çalışma ortamının hemşirelerin bireysel performansları üzerindeki etkisinde takım performansının tam aracılık rolü olduğu bulundu. Bu araştırma, Hastanelerde Olumlu Çalışma Ortamı Ölçeği'nin geliştirilerek sağlık profesyonellerinin olumlu çalışma ortamı algılarını inceleyen ilk çalışmadır. Ölçek, sağlık profesyonellerinin çalışma ortamı algılarının değerlendirilmesinde ve disiplinlerarası karşılaştırılmasında kullanılabilir. İkinci aşamada elde edilen sonuç, hemşirelerin çalışma ortamlarının geliştirilmesinin takım performanslarını doğrudan, bireysel performansı da dolaylı yoldan artırmada etkisi olduğunu göstermektedir. Anahtar kelimeler: Bireysel Performans, hastaneler, hemşireler, olumlu çalışma ortamı, ölçek geliştirme, takım performansı