Annelik algı ve deneyimlerinde kuşaklararası değişimin incelenmesi


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ebelik Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Çiler Erçevik Yüksel

Danışman: Neslihan Özcan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada bir grup sosyal medya kullanıcısı anne ve onların anneleriyle (sosyal medya kullanım deneyimi olmayan) yapılmış derinlemesine görüşmeler sayesinde annelik algı ve deneyimlerinde kuşaklararasında yaşanan değişimin ve bu değişimin etmenlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu araştırma, olgubilim (fenomenolojik) araştırma deseni kullanılarak gerçekleştirilmiş bir nitel araştırmadır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak bireysel görüşme tekniği kullanılmıştır. Görüşmeler 26 anne ve 26 anneanne ile ayrı ayrı online olarak gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler ortalama 30-60 dakika sürmüş ve katılımcıların izni alınarak ses kayıt cihazı ile kayıt edilmiştir. Veriler, Maxqda Analytics Pro Nitel Veri Analizi Programına aktarılarak kodlama yapılmıştır. Bulgular: Çalışmanın amacı doğrultusunda üç tema belirlenmiştir. Bu temalar Anne Olmak (annelik algısı ve annelik deneyimi kategorileri), Anneliğe İlişkin Görüşler (annelerin kızlarına ilişkin görüşleri, kızların annelerine ilişkin görüşleri, kuşaklararası annelik, çocuk yetiştirme becerilerinin edinme yolu kategorileri) ile Annelik ve Sosyal Medya (sosyal medyanın beğenilen tarafları, sosyal medyanın onaylanmayan tarafları, anneliğe dair sosyal medya paylaşımları ve nazar kategorileri) şeklindedir. Sonuç: Her iki kuşak da anneliğin zorlu ve keyifli taraflarını vurgularken, annelerin annelik algılarında anneannelere göre daha fazla sorumluluk, endişe ve çocuğun ihtiyaçlarını karşılayabilme kavramlarından bahsettikleri belirlenmiştir. Anneler annelik deneyimlerine ilişkin kendilerini daha fazla araştırmacı ve sorgulayıcı, çocuğuna yetebilen, sabırlı, eğlenceli olarak tanımlarken; kuşaklararasında annelik deneyimlerinde esneklik, otorite, çocuğun bireyselliğine saygı, tecrübe ve bilgi yönünden değişimler yaşandığını ve bu değişimde de bilgi-iletişim teknolojilerinin etkili olduğunu bildirmişlerdir.