Sosyal Bilgiler Dersinde Tersyüz Öğrenme Modelinin Eğitim Bilişim Ağı Destekli Kullanımının Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Bahar Evrensel

Danışman: Mehmet Açıkalın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünyada her geçen gün meydana gelen değişim ve gelişimler eğitim kurumlarından yetişen bireylerden beklenen nitelikleri de farklılaştırmıştır. Günümüz öğrenenlerinden beklenen niteliklerin başında dünyada yaşanan gelişim ve değişimleri kavramaları ve bunlara ayak uydurmaları, sorumluluk almaları, üretmeleri ve yaratıcı özelliklere sahip olmaları gelmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı da çağa ayak uyduracak bu niteliklere sahip bireylerin yetişmesi için 2005-2006 eğitim öğretim yılından itibaren eğitim programlarında değişiklik yaparak öğrenci merkezli yapılandırmacı eğitim yaklaşımını benimsemiştir. 2010 yılından itibaren de yapılandırmacı öğrenme ortamlarına Fırsatları Arttırma Teknolojiyi İyileştirme Hareketi (FATİH) aracılığıyla çeşitli teknolojik araçları dahil ederek öğrencilerin öğrenme süreçlerini desteklemeyi amaçlamıştır. Dolayısıyla eğitim programlarında yapılandırmacı anlayışın benimsenmesi, 2010 yılından itibaren de FATİH projesiyle sınıfların teknolojik araçlarla donatılması öğretim süreçlerinde bu iki yapıyı destekleyecek öğrencileri öğrenme süreçlerinde aktif kılacak yeni öğrenme modellerine ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Bu modellerden biri de ters yüz öğrenme modelidir. Yapılan çalışmalar incelendiğinde ters yüz öğrenme modelinin yapılandırmacı öğrenme süreçlerini desteklediği ve öğrenciye pek çok katkı sağladığı tespit edilmiştir. Ülkemizde ise ters yüz öğrenme modelinin birçok farklı disiplinde uygulandığı ancak Sosyal Bilgiler dersi kapsamında yapılan çalışmaların sınırlı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yapılan uygulamaların farklı eğitim platformları, tasarlanan siteler ya da sosyal medya platformları üzerinden yürütüldüğü tespit edilmiştir. Bu nedenle, bu çalışmanın amacı ters yüz öğrenme modelinin FATİH Projesi kapsamında eğitsel e-içeriğin sağlanması için kurulan Eğitim Bilişim Ağı (EBA) destekli uygulanmasını sağlayarak öğrencilerin ters yüz öğrenme modeline yönelik görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırma, ters yüz öğrenme modeline dayalı planan "Birey ve Toplum" ünitesinde X devlet okulunda 7 hafta boyunca uygulanmıştır. Bu uygulama sonunda ters yüz öğrenme modelinin olası yararları ve uygulama sürecindeki zorlukları tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma, nitel uygulama değerlendirmesi olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcıları 39 kişiden oluşan 7. Sınıf öğrencileridir. Araştırmada veri toplama aracı olarak açık uçlu anket, 9 öğrenci ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ve öğrenci günlükleri kullanılmıştır. Veriler içerik analize göre analiz edilmiştir. Bulgular incelendiğinde ters yüz öğrenme modelinin öğrencilere pek çok açıdan katkı sağladığı tespit edilmiştir. Araştırma sonunda bu öğrenme modelinin öğrencilerin konuları birden fazla tekrarına imkan sağladığını, bu durumun da içeriğin daha iyi anlaşılmasını kolaylaştırdığı ve ders başarısını arttırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca bu öğrenme modelinin öğrencilere içeriğe istedikleri yer ve zamanda çalışma imkanı sağladığı, sınıf ortamını veliler için şeffaflaştırdığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte öğrencilerin sınıf içi çalışmalarla içeriği pekiştirdikleri, eğlenerek öğrenme imkanına sahip oldukları ve uygulamalar sırasında öğretmen rehberliğini daha güçlü alma olanağına sahip oldukları belirlenmiştir. Covid-19 sürecinin her alanı etkilediği gibi eğitim süreçlerinde de meydana getirdiği değişim göz önüne alındığında ters yüz öğrenme modelinin öneminin daha da artacağı söylenebilir. Bu nedenle ters yüz öğrenme modeli ile ilgili daha çok uygulama yapılması gerekmektedir.