Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Rabia Nur Bozkurt
Danışman: Mehmet Bilgin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Nanoteknoloji kavramının ortaya çıkmasıyla, nano malzemelere olan ilgi artmış ve onları sentezlemek için çok çeşitli kimyasal ve fiziksel yöntemler kullanılmıştır. Nanopartikülleri sentezlemek için metal öncüllerinin biyolojik indirgenmesini kapsayan yeşil sentez, çevre dostu ve daha ucuzdur. Bitki özütleri hem indirgeyici, hem de stabilize edici ajan olarak işlev gören fitokimyasallar açısından zengin olup, kökler, yapraklar, gövdeler, tohumlar, meyveler gibi bitki kısımları nanopartikül sentezi için kullanılmaktadır. Bitkiden salgılanan polifenolik bileşikler, vitaminler, aminoasitler, terpenoidler gibi fitokimyasallar, metal iyonlarını sıfır değerlik metal veya metal oksit nanopartiküllere indirgemektedir. Bu tez çalışması kapsamında, kuşburnu çekirdeği özütünden çinko oksit nanopartikül (ZnO NP) sentezi ve karakterizasyonu ile daha çevreci bir nanomalzemenin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Kuşburnu çekirdeklerinin ekstraksiyonunda, ekstraksiyon süresini kısaltmak, çözücü tüketimini azaltmak ve ekstrakt verimini arttırıp ürün kalitesini yükseltmek için gelişmiş ekstraksiyon yöntemlerinden biri olan otomatik çözücü ekstraksiyonu (OÇE) yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen ekstrakt, toplam fenolik madde (TPM), toplam flavonoid madde (TFM) ve antioksidan kapasitesi değerleri açısından değerlendirilmiştir. Antioksidan kapasitesi değerleri 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazil (DPPH) ile tayin edilmiştir. Kuşburnu çekirdeği özütünün TPM ve TFC açısından zengin olduğu, böylece antioksidan aktiviteye sahip olduğu belirlenmiştir. ZnO NP'lerin sentezinde süre tasarrufu açısından mikroldalga ısıtma sistemi kullanılmış, metal tuzu konsantrasyonu, ekstrakt miktarı, pH, mikrodalga gücü ve mikrodalga süresi UV-Vis spektrofotometrede optimize edilmiştir. Sentez için optimum parametre şartları, 0,05 M metal tuzu konsantrasyonu, 25 mL ekstrakt, pH 12, 360 Watt ve 7 dk olarak belirlenmiştir. Optimum şartlar altında sentezlenen ZnO NP'ler UV-Vis spektrofotometre, XRD, FTIR, SEM-EDX, DLS ve Zeta potansiyeli ölçümleri ile karakterize edilmiştir. Sentezlenen ZnO NP'lerin nano boyutta ve yüksek saflıkta olduğu; TPM, TFM ve antioksidan kapasitesi açısından değerlendirildiğinde antioksidan aktiviteye sahip olduğu belirlenmiştir.