SIÇANLARDA VALPROİK ASİT İLE OLUŞTURULAN KALP HASARINA MORİNGA OLEİFERA’NIN ETKİLERİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Elmas Irmak CIL ARSLAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Özlem Saçan
Eş Danışman: İsmet Burcu Türkyılmaz Mutlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Valproik asit (SVA), kısa zincirli bir yağ asidi yapısında olup epilepsi tedavisinde kullanılan bir etken maddedir. Epilepsi tedavisinde en çok tercih edilen antiepileptik ilaç olmasına rağmen, tedavilerdeki kullanım süresi, dozu gibi etkenlere bağlı olarak birçok doku ve organ üzerinde ciddi yan etki ve toksisite meydana getirmektedir. Moringa oleifera, içerdiği vitamin, mineral, doğal antioksidanlar, flavonoidler ve alkaloidler sayesinde, başta karaciğer ve mide koruyucu özelliği olmak üzere, güçlü antiepileptik, antikanser ve antiinflamatuar etkilere sahiptir. Bu tez çalışmasında, Moringa oleifera bitkisinin %70'lik alkollü ekstresi hazırlandı ve valproik asit ile oluşturulan kalp hasarının önlenmesi için hazırlanan bu bitki ekstresi uygulanarak Moringa oleifera'nın koruyucu etkilerinin araştırılması amaçlandı. Çalışma için Sprague-Dawley soyu dişi sıçanlar tercih edildi. Deney hayvanları rastgele dört gruba ayrıldı. Gruplar kontrol grubu, Moringa oleifera ekstresi verilen grup, SVA uygulanan grup ve SVA+Moringa oleifera ekstresi verilen grup olarak belirlendi. SVA ve Moringa oleifera ekstresi, serum fizyolojik çözeltisinde çözülerek hazırlandı ve gavaj yöntemi ile deney hayvanlarına verildi. Deney süresi 15 gün olarak belirlendi. Bu süre sonunda deney hayvanları bir gece aç bırakıldıktan sonra anestezi altında sakrifiye edildi. Ardından kalp dokuları alındı. Dokular, serum fizyolojik çözeltisi içinde saklanmak üzere, deneylerin yapılacağı güne kadar -20 °C'de muhafaza edildi. Kalp dokularından hazırlanan homojenizatlarda enzimatik ve enzimatik olmayan biyokimyasal parametreler tayin edildi. Elde edilen sonuçlara göre, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında SVA uygulanan gruba ait indirgenmiş glutatyon, ileri okside protein ürünleri, total oksidan seviyeleri, reaktif oksijen türleri, oksidatif stres indeksi, nitrik oksit, heksoz, heksozamin seviyeleri ile glutatyon peroksidaz, glutatyon-S-transferaz, gama glutamil transferaz, glutamat oksal asetat transaminaz, miyeloperoksidaz, karbonik anhidraz aktivitelerinde artma gözlemlenirken, total antioksidan seviyeleri ile katalaz, süperoksit dismutaz, ksantin oksidaz, laktat dehidrojenaz, sodyum potasyum ATPaz ve alkali fosfataz aktivitelerinde azalma meydana geldiği gözlemlendi. SVA grubuna Moringa oleifera ekstresi uygulanması ile bu değerler ve aktiviteler tersine çevrildi. Bu sonuçlar dikkate alındığında, SVA ile oluşturulan kalp hasarına karşı Moringa oleifera bitki ekstresinin koruyucu etki gösterdiği sonucuna varılabilir.