Sismik Verilerde Yığma Sonrası Migrasyon Çeşitleri ve Uygulamaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Jeofizik Mühendisliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yusif RAHİMOV

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hakan ALP

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada çok kanallı sismik yansıma verisine rutin yapılan veri işlem adımları uygulanmasından sonra elde edilen yığma verisine çeşitli migrasyon teknikleri uygulanmış ve bu migrasyon türlerinin kendi içlerinde ve birbirleriyle karşılaştırması sonrası bu tekniklerin artı ve eksi yönleri analiz edilmiştir. Uygulanmış migrasyon türleri Kirchhoff migrasyonu, Sonlu Farklar migrasyonu, Dalga Denklemi migrasyonu ve Yığma Sonrası Zaman migrasyonlarıdır. Veri işlem adımları İstanbul Universitesi – Cerrahpaşa Jeofizik Mühendisliği Sismik Veri İşlem Laboratuvarında Paradigm ECHOS programı kullanılarak uygulanmıştır. Sismik migrasyon işlemi, sismik yığma kesitindeki eğimli yansımaları doğru yerlerine taşıyan ve fay sınırlarında oluşan saçınma enerjilerini ortadan kaldırmaya yarayan dalga denklemli bir veri-işlem aşamasıdır. Bu işlemin amacı sismik yığma kesitini gerçek kesite yani jeolojik kesite benzer duruma getirmektir. Yığma kesitinde bulunan ve jeoloji ile örtüşmeyen olayları jeolojik kesite benzetilmeye çalışılır. Yığma kesiti ile jeolojik kesitin birbirine benzememesinin sebebi yeraltı ortamının eğimli olmasıdır. Migrasyona kadar olan işlemlerde yeraltı ortamı düzmüş gibi kabul edilir ve yansıma noktaları da atış-alıcı arasının tam ortasından yansıyormuş gibi işlemlere tabi tutulur. Migrasyon bu eğimli olayları gerçek yerlerine taşımakta ve eğimden dolayı oluşan bazı etkileri de kesitten atmaktadır. Bunlar yığma kesitinde bulunan papyon-kravat etkileri, antiklinal ve senklinaller, eğimli olayların yerleri ve boyutlarıdır. Migrasyon işlemi sonrası yığma kesitinde bulunan ve senklinallerden dolayı oluşan papyon kravat etkileri yok edilmeye çalışılmakta, Antiklinal gibi olaylar daralırken senklinal gibi olaylar ise genişlemekte ve yığma kesitinde bulunan yapıların eğim dereceleri migrasyon işlemi sonrasında artmaktadır. Bu etkilerin giderilmesinin başarısı migrasyon işlemi esnasında kullanılan parametrelere bağlıdır. Yığma işleminden sonra migrasyon işlemine geçilmiş ve dört migrasyon türü uygulanmıştır. İlk önce bu migrasyon türleri kendi içlerinde parametre değişiklikleri yapılarak migrasyonun kesit üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Daha sonra her migrasyon türü için en başarılı parametre kullanılarak migrasyon kesitleri birbirleri ile karşılaştırılmış ve yığma kesitindeki olayları jeolojik ortama benzetme başarısına bakılmıştır.