Bazı İndolin Temelli Yeni Dispers ve Akrilik Boyar Maddelerin Sentezi ve Karakterizasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Uğur Çam
Danışman: Demet Gürbüz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Azo boyar maddeler, günümüzde boya kimyasının en büyük üretim hacmini temsil etmektedir ve gelecekte önemlerinin daha da artması beklenmektedir. Boya ve baskı pazarının yönetiminde çok önemli rol oynamaktadırlar. Azo boyar maddeler, en çok kullanılan boyar maddelerdir ve toplam boyar maddelerin %60'ını oluşturmaktadırlar. Endüstride kullanılan tüm boyar maddelerin yaklaşık olarak %70'i azo boya maddelerdir. Bu tez çalışmasında; tekstil sektörü için yeni dispers ve akrilik boyar maddelerin sentezi ve karakterizasyonu yapılmıştır. Dispers boyar maddeler genellikle polyester elyaf türünün boyanmasında kullanılırken; akrilik boyar maddeler akrilik ve katyonik boyanabilir polyester elyaf türlerine uygulanmaktadır. Bu tez çalışmasında boyar madde sentezlerinde kenetleme maddesi olarak 1,3,3-trimetil-2-metilenindolin kullanılmıştır. Literatür araştırmaları sırasında bu kenetleme maddesi ile sektörde sık kullanılan akrilik boyar maddelerin sentezlendiği gözlenmiştir. Bu tezin özgünlüğü ise farklı diazo bileşikleri kullanılarak ticari kullanıma dönebilecek yeni dispers ve akrilik boyar maddelerin sentezidir. Sentezlenen boyar maddelerin karakterizasyonu, kumaş uygulamaları ve performans testleri yapılmıştır. Karakterizasyon aşamasında farklı kromatografik ve spektroskopik yöntemlerden yararlanılmıştır. Kumaş uygulamalarında farklı elyaf türlerine çektirme metodu ile boyar maddeler uygulanmıştır. Performans testlerinde ise boya seçiminde önemli bir kriter olan haslık özelliklerinin değerlendirilmesi yapılmıştır.