Mutluluk Eğitiminin EEG Sinyalleri Üzerine Etkisinin Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ayşe SAYMAZ

Danışman: Fırat Kaçar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında; mutluluk eğitimi programının EEG sinyalleri üzerinde etkisinin olup olmadığı ya da bu etkinin ne ölçüde meydana geleceği araştırılmıştır. Araştırma kapsamında; mutluluk eğitimi almış 18 katılımcı (eğitim grubu) ve bu süre içerisinde eğitim verilmeyen 12 katılımcı (kontrol grubu) bulunmaktadır. Her iki gruptan da eğitim süresinin başında ve sonunda EEG sinyal kaydı yapılmıştır. Sinyaller bipolar elektrot montajı ile sağ ve sol frontoparietal bölgelerinden kaydedilmiştir. Kaydı alınan EEG sinyallerine Ayrık Dalgacık Dönüşümü uygulanarak sinyallerin alt bileşenlerine (gama, beta, alfa, teta, delta) ayrılması sağlanmıştır. Elde edilen alt bileşenlere istatistiksel öznitelik çıkarma algoritmaları (ortalama, standart sapma, ortalama güç, basıklık, çarpıklık) uygulanmıştır. Mutluluk eğitimi öncesi ve sonrası durumlarını kıyaslamak için makine öğrenmesi yöntemlerinden Karar Ağacı, K – en yakın komşu, Naive Bayes ve Destek Vektör Makineleri kullanılmıştır. K – parçalı çapraz doğrulama metodu uygulanarak sınıflandırıcıların eğitimi sağlanmıştır. Sınıflandırma işlemi çalışmada kullanılan özniteliklerin farklı kombinasyonları ile elde edilen 4 farklı öznitelik grubu kullanılarak yapılmıştır. Sınıflandırma işlemi ile elde edilen başarım oranları oldukça yüksektir. Ayrıca çalışma kapsamında; eğitim öncesi ve sonrası durumlarını kıyaslamak için sol ve sağ kanallar için de sınıflandırma çalışmaları yapılmıştır. Bu sınıflandırma işlemi ile amaç; beyin yarı kürelerinin hangisinde ne ölçüde bir değişiklik meydana geleceğini saptamaya çalışmaktır. Sol kanal üzerinde yapılan sınıflandırmada elde edilen başarım oranları sağ kanal üzerinde yapılan sınıflandırma ile elde edilen başarım oranlarından yüksek olmuştur. Bu sonuç eğitim programının mutluluğu artırdığını göstermektedir.