Amatör erkek futbolcularda pilates mat egzersizlerinin bazı futbol becerilerine, postüre, fonksiyonel hareket taramasına etkilerinin araştırılması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, HAREKET VE ANTRENMAN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SULTAN ÖZDEMİR ERKEK

Danışman: İLKER YÜCESİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Futbol, yüksek düzeyde fiziksel performans ve postüral kontrol gerektiren bir spordur. Son yıllarda, sporcuların fiziksel performans gelişimini etkileyebilecek müdahalelere odaklanan çalışmaların sayısı artmıştır. Bu çalışmanın amacı; futbolculara postür analizi, Fonksiyonel Hareket Taraması (FMS) ve futbola özgü beceri testleri uygulanarak futbolcuların postüral, fonksiyonel hareket özellikleri ve teknik becerilerini değerlendirmek ve mat pilates egzersizlerinin bu özelliklerin gelişimi üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışmaya 16–18 yaş aralığında toplam 39 erkek futbolcu katılmıştır. Bunlardan 19'u çalışma grubuna, 20'si ise kontrol grubuna atanmıştır. Katılımcılar bilgi formu doldurmuş ve boyları ile vücut ağırlıkları ölçülmüştür. Futbol beceri testleri kapsamında Yeagley top sektirme testi ve Loughborough Futbol Pas Testi (LSPT) uygulanmıştır. Postür analizleri PostureScreen 13.7 uygulaması kullanılarak gerçekleştirilmiş, ardından FMS değerlendirmesi yapılmıştır. Kontrol grubu 12 hafta boyunca rutin futbol antrenmanlarına devam ederken, çalışma grubu rutin antrenmanlara ek olarak haftada üç gün mat Pilates egzersizleri uygulamıştır. İstatistiksel analizler SPSS 29.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Normal dağılım gösteren veriler için grup içi karşılaştırmalar eşleştirilmiş örneklemler t-testi, gruplar arası karşılaştırmalar ise bağımsız örneklemler t-testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Normal dağılım göstermeyen veriler için grup içi karşılaştırmalar Wilcoxon testi, gruplar arası karşılaştırmalar ise Mann–Whitney U testi ile yapılmıştır. Ayrıca, postür analizine ilişkin kategorik farklılıkların incelenmesinde Pearson ki kare testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p≤0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre kontrol grubunda futbol beceri testleri, postür parametreleri ve FMS skorlarının çoğunda anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05); yalnızca hurdle step parametresinde anlamlı fark tespit edilmiştir (p≤0,05). Çalışma grubunda, her iki futbol beceri testinde anlamlı gelişmeler gözlenmiş ve postür analizinin ön ve yan görünümlerindeki birçok parametrede anlamlı iyileşmeler bulunmuştur (p≤0,05). Ayrıca tüm FMS parametrelerinde anlamlı iyileşmeler bulunmuştur (p≤0,05). Sonuç olarak, 12 hafta boyunca haftada üç gün uygulanan mat pilates egzersizlerinin futbolcuların beceri performansı, postüral hizalanması ve FMS puanlarında anlamlı düzeyde iyileşmeler sağladığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda, mat pilates egzersizlerinin futbol antrenman programlarına tamamlayıcı bir uygulama olarak dahil edilmesi önerilmektedir.