Öğretmenlerin Cebir Öğretiminde Matematiksel Açıdan Önemli Pedagojik Fırsatları Fark Etme Becerisinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Saadet Kübra TAN
Danışman: Hatice Nur Erbay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, öğretmen ve öğretmen adaylarının öğrencilerin matematiksel düşüncelerine yönelik fark etme becerilerini ve bu düşüncelerde yer alan Matematiksel Olarak Önemli Pedagojik Fırsatlara (MÖF) verdikleri tepkileri incelemektir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, 4 öğretmen adayı ve farklı deneyim düzeylerine sahip 4 ortaokul, 4 lise öğretmenidir. Veriler, iki farklı senaryo aracılığıyla toplanmış ve öğretmenlerin öğrenci düşüncelerine verdikleri tepkiler, Jacobs vd. (2010) tarafından geliştirilen "fark etme" çerçevesi ile Leatham ve arkadaşlarının (2015) orijinal çalışmasında geliştirilen ve Doğan ile Kılıç (2021) tarafından uyarlanan Matematiksel Öğretimsel Fırsatlar (MÖF) çerçevesi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, katılımcıların öğrenci düşüncelerine yönelik fark etme düzeylerinde çeşitlilik olduğunu ortaya koymuştur. Bazı katılımcıların öğrenci yanıtlarında yer alan kavramsal sinyalleri fark etme ve bu sinyalleri pedagojik olarak değerlendirme konusunda daha derinlemesine yaklaşımlar sergilediği gözlenmiştir. Ancak birçok durumda, özellikle yüzeysel açıklamalar, doğru cevaba yönlendirme ve kavramsal hataları doğrudan düzeltme gibi sınırlı stratejilerin öne çıktığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, senaryolardaki matematiksel içeriğin niteliğine göre katılımcıların fark etme biçimleri ve verdikleri tepkilerde çeşitlilik gösterdiği gözlenmiştir. Araştırmanın sonuçları, fark etme becerilerinin gelişiminin yalnızca mesleki deneyim süresiyle değil, öğretim yapılan sınıf düzeyiyle olan bağlam bilgisi ve öğretmenlerin öğrenci düşüncelerine yönelik pedagojik duyarlılığıyla da şekillendiğini göstermektedir. Bu bağlamda, öğretmenlerin öğrenci düşüncelerini yalnızca tanımaları değil, bu düşünceler üzerinde anlamlı pedagojik müdahaleler gerçekleştirebilmeleri için yapılandırılmış öğretim deneyimlerine, mesleki gözlem fırsatlarına ve reflektif uygulamalara ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen eğitimi programlarında, öğretmen adaylarına öğrenci düşüncesini analiz etme ve yorumlama becerilerini geliştirmeye yönelik uygulamalı çalışmalara daha fazla yer verilmesi önerilmektedir. Ayrıca, hizmet içi eğitim programlarında öğretmenlerin fark etme becerilerini geliştirmeye yönelik modüllerin tasarlanmasının, matematik öğretiminin niteliğini artırabileceği düşünülmektedir. Haziran 2025 , 125 sayfa. Anahtar kelimeler: Fark Etme Becerisi, Matematiksel Pedagojik Fırsatlar, Cebir Öğretimi, Öğretmen Eğitimi, Nitel Araştırma