Hepatosellüler Karsinomda MHC sınıf I zincirle ilişkili MICA ve MICB Genlerinin Genetik ve Epigenetik Profilinin İncelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Begüm Bürke BULUŞLU
Danışman: Matem Tunçdemir
Özet:
Hepatoselüler karsinom (HCC) karaciğer hastalıklarının en yaygın türü olup, globalde ilk dört malinite arasında yer almaktadır. Vakaların yaklaşık %90'ını oluşturur ve dünya çapında kansere bağlı ölümlerin üçüncü önde gelen nedenidir. Siroz geçmişi, sigara, alkol tüketimi, beslenme alışkanlıkları gibi etiyolojik faktörler HCC gelişiminde rol oynamaktadır. Yüksek nüks ve metastaz oranı nedeniyle hastaların genel sağkalım ve prognozu zayıftır. HCC prognozunun zayıf olmasının nedenleri, HCC'nin erken evrelerinde asemptomatik olması, geç tanıya yol açması ve geleneksel kemoterapi ve radyoterapiye dirençli olmasıdır. HCC hastalarının %50'den fazlasında teşhis genellikle orta veya ileri evrelerde olmaktadır ve hastaların %70'inde kanser, ilk tedavinin ilk 5 yılı içinde nüks eder.
Bu nedenle, daha iyi terapötik stratejiler sağlamak için HCC'de yer alan prognostik biyobelirteçleri araştırmak önem arz etmektedir. Birçok kanser türünde genetik değişiklikler gibi epigenetik değişiklikler de yaygın olarak görülmektedir. Bu sebeple kanser hücrelerinde metilasyon ve ekspresyon seviyelerinin araştırılması önem arz etmektedir. Tümör baskılayıcı genlerin promoter bölgelerinde anormal metilasyon ile gerçekleşen gen sessizleşmesi yeni biyobelirteç keşfi açısından önemli bir mekanizmadır ve bu durum diğer kanser türlerinde olduğu gibi HCC’de de yaygındır. Doğal öldürücü (NK) hücreler, tümöre karşı ilk savunma hattı için önemli efektör hücrelerdir ve sitotoksik T hücrelerinin gerektirdiğinden farklı moleküler mekanizmalarla tümör hücrelerini tanır.
Tümör hücreleri tarafından MHC-I ekspresyonunun kaybı, onları NK hücrelerine karşı daha duyarlı hale getirmektedir. MICA ve MICB genleri, MHC lokusunun bir parçasıdır ve klasik MHC moleküllerinin aksine, MICA ve MICB çoğu normal hücrede eksprese edilmez ancak transforme hücrelerde yüksek oranda eksprese edilir. Bu, MICA/B'nin NK-aracılı sitolitik aktivite için tümör hücreleri üzerinde spesifik hedefler olabileceği ihtimalini yükseltir. HCC’de bu mekanizmalar henüz yeterli düzeyde aydınlatılmamıştır ve literatüre bakıldığında MICA ve MICB genlerinin metilasyon ve ekspresyon düzeylerini aynı anda inceleyen bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Çalışmamızda, HCC ve sağlıklı hücre hatlarından elde edilen örneklerden Bu 2 genin Gerçek Zamanlı Polimeraz Zincir Reaksiyonu
(RT-PCR) yöntemiyle metilasyon ve ekspresyon durumları incelenecektir. Buna ek olarak bu genlerin klinikte HCC hastalarının tanı, teşhis ve tedavide biyobelirteç olarak kullanılabilme durumu ölçülecektir.