EL ANTİSEPTİĞİ KOKUSUNUN PRETERM YENİDOĞANLARDA KARDİYORESPİRATUAR STABİLİZASYON VE STRES DÜZEYİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Rabia Uslubaş
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Birsen MUTLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma ellere alkol bazlı el antiseptiği uygulandıktan sonra farklı bekleme sürelerine göre kokunun, preterm yenidoğanların kardiyorespiratuvar stabilizasyonu ve stres düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Tek grupta ön test- son test yarı deneysel tasarım şeklinde yapılan araştırmanın verileri, 01 Şubat 2018- 01 Şubat 2019 tarihleri arasında yenidoğan yoğun bakım ünitesinde takip edilen 320- 366 gestasyon haftasındaki 25 preterm yenidoğandan elde edildi. Veri toplamada tanıtıcı bilgi formu, uygulama kayıt formu, Yenidoğan Stres Ölçeği, monitör, NIRS monitörü ve alkol bazlı el antiseptiği kullanıldı. İşlem öncesinde ve ellere alkol bazlı el antiseptiği uygulandıktan sonra farklı bekleme sürelerinde (20 sn, 30 sn ve 40 sn) pretermlerin; kalp tepe atımı, oksijen satürasyonu, solunum sayısı, serebral oksijenizasyon düzeyi ve stres düzeyi değerlendirildi. Ellere antiseptik uygulandıktan sonra 20 sn ve 30 sn beklenilen durumda girişim öncesi ile girişim sırasındaki ölçümlerin karşılaştırılmasında; yenidoğan stres ölçeği (YSÖ) puan ortalaması (20 sn: Z=-4,299, p=0,001; 30 sn: Z=-2,530, p=0,011), kalp tepe atımı (KTA) ortalaması (20 sn: t=-6,693, p=0,001; 30 sn: t=3,427, p=0,002) ve solunum sayısı ortalamasında (20 sn: t=-15,934, p=0,001, 30 sn: t=-7,111, p=0,001) anlamlı artışlar bulundu. 40 sn beklenildiğinde ise YSÖ puanı, KTA ve solunum sayısı ortalamalarında anlamlı artış saptanmadı (p>.05). Oksijen satürasyonu ortalamaları karşılaştırıldığında sadece 20 sn beklenilen durumda anlamlı satürasyon düşmesi saptandı (Z=-2,003, p=0,045). Farklı bekleme sürelerindeki serebral oksijenizasyon düzeyi değerleri arasında anlamlı fark saptanmadı (p>.05). Sonuç olarak ellere alkol bazlı el antiseptiği uygulandıktan sonra 40 sn beklenildiğinde pretermin stres düzeyinde artma ve kardiyorespiratuar satabilizasyonunda bozulma yaşanmamaktadır. Acil durumlar dışında ellere alkol bazlı el antiseptiği uygulandıktan sonra 40 sn beklendikten sonra bebeğe girişimde bulunulması önerilir. Anahtar Kelimeler: Koku, el antiseptiği, prematüre, stres, fizyolojik parametreler