Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mühendislik Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sinan Yılmaz
Danışman: Semih Nemlioğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Evsel atıksuları deĢarj eden derin deniz deĢarjı yayıcılarının çoğunluğu, yayıcı
borusunda ağzı açık dairesel deliklere sahiptir. Yayıcıyı, düĢük debi sırasında deniz
suyu giriĢinden ve sedimentlerin neden olduğu tıkanmadan korumak için, dairesel
deliğe ördek gaga çek valf (ÖÇV) eklenebilmektedir. ÖÇV kullanımından dolayı,
delikteki jet hızı artabilmektedir. Bazı çalıĢmalarda, ördek gagalı yayıcılarda birinci
seyrelmenin de arttığı belirtilmiĢtir. Bu çalıĢmada, kalın et kalınlıklı boruda yatay olarak
yönlendirilmiĢ dairesel deliğe monte edilen ÖÇV' den önce ve sonraki birinci seyrelme
tahminleri karĢılaĢtırılmıĢtır. Q=0,5m3/s, 1,5m3/s ve 2,5m3/s proje debileri, t=30 yıl
proje ömrü, H=20m, 30m, 40m ve 50m deĢarj derinlikleri, ρa=1015kg/m3, 1025 kg/m3
ve 1035 kg/m3 alıcı ortam yoğunlukları için, d=150mm çaplı dairesel delikli, değiĢken
ve sabit boru çaplı, toplam 72 farklı yayıcı tasarlanmıĢtır. Daha sonra, aynı toplam
hidrolik yüklü bütün yayıcılar 150mm çaplı ÖÇV' ye dönüĢtürülmüĢtür. ÇeĢitli deneysel
çalıĢmalar esas alınarak, bütün hidrolik parametreler yeniden hesaplanmıĢtır. ÖÇV
takılmadan önce ve sonraki seyrelmeler çizgi kaynak için geliĢtirilen analitik grafikten
tahmin edilmiĢtir. Proje sonunda ÖÇV ve dairesel delik kullanımı arasındaki seyrelme
karĢılaĢtırmalarının yüzdesel olarak, % ΔS 7,36 ila -10,77 aralığında değiĢtiği
görülmüĢtür. Ġncelenen yayıcıların ÖÇV kullanımından sonra seyrelme farkı ΔS
değerlerinin % 73' ü negatif, % 27'si ise pozitif çıkmıĢtır. Bu sonuç, tipik koĢullarda,
dairesel delikli kalın et kalınlıklı çok delikli yayıcıların birinci seyrelme değerlerinin,
ÖÇV dönüĢümü sonrasında çoğunlukla azaldığını göstermektedir.