Trigeminal nevralji tedavisinde botulinum toksininin etkinliğinin araştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Furkan Asan

Danışman: Feray Savrun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaçlar: Trigeminal nevralji (TN) hastaların birçoğunda farmakolojik yöntemler ile kontrol altına alınabilmektedir. Medikal tedaviye dirençli olgulara cerrahi tedavi seçenekleri uygulanmaktadır. Son yıllarda TN tedavisinde botulinum toksini tip A'nın (BTX-A) etkinliği bildirilmektedir. Fakat farklı etiyolojik ve klinik özellikleri olan TN hastalarında BTX-A tedavisinin etkinliğini öngörecek faktörler bilinmemektedir. Bu çalışmada farklı etiyolojiye sahip TN hastalarında BTX-A tedavisinin etkinliği ve bu etkinliği öngörecek faktörleri araştırmak amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, BTX-A uygulama merkezimizde TN tanısı ile BTX-A uygulanan 53 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların dosyaları retrospektif olarak incelenerek demografik ve klinik özellikleri, görüntüleme bulguları, uygulanan BTX-A miktarı, uygulama öncesi ve sonrasındaki ağrı şiddeti ile sıklığı bilgileri elde edildi. Ağrı şiddeti ve/veya sıklığında %50 ve üzerindeki azalma tedavi etkinliği olarak kabul edildi. Bulgular: Hastaların %41,5'i primer TN (TN-P), %58,5'i multiple skleroz ilişkili TN (TN-MS) tanı grubundaydı. Gruplar arasında cinsiyet, yaş, hastalık başlangıç yaşı arasında farklılık saptanmadı. TN-P grubunda hastalık süresi TN-MS grubuna göre daha uzundu. Hastaların %54,7'si paroksismal ağrıya ek olarak sürekli devam eden ağrı tarif etmekteydi. Hastaların %22,6'sında öncesinde cerrahi tedavi, %22,6'sında sistemik hipertansiyon öyküsü bulunmaktaydı. BTX-A uygulanan hastaların %49,1'inde tedavi etkin olarak saptandı. BTX-A etkinliğinin sistemik hipertansiyonu olan ve daha önce girişimsel tedavi uygulanan hastalarda daha az, sürekli ağrı eşlik eden ve TN-P grubunda yer alan hastalarda daha fazla olduğu görüldü (p<0,05). Sonuç: BTX-A, santral sensitizasyonun göstergesi olarak kabul edilen sürekli ağrının eşlik ettiği TN hastalarında daha etkin bulunmuştur. Girişimsel tedavi yöntemleri nedeniyle trigeminal sinirde nöron kaybı gerçekleşmiş olan TN hastalarında daha az etkin olarak bulunmuştur.