PREMATÜRE YENİDOĞANLARDA ENDOTRAKEAL ASPİRASYON SIRASINDA UYGULANAN SARMALAMANIN VE OROFARENGEAL KOLOSTRUMUN İŞLEMSEL AĞRIYA VE KONFORA ETKİSİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Huriye Karadede
Danışman: Birsen Mutlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, prematüre yenidoğanlarda endotrakeal aspirasyon (EA) sırasında non-farmakolojik iki yöntem olan sarmalama ve orofarengeal kolostrum vermenin işlemsel ağrıya ve konfora etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, Temmuz 2019 ve Ekim 2020 tarihleri arasında iki vakıf üniversitesi hastanesi YYBÜ'de yatan entübe prematüre yenidoğanlar, örneklemini ise örneklem seçim kriterlerine uyan 48 bebek oluşturdu. Veri toplamada Tanıtıcı Özellikler Formu, Prematüre Bebek Girişim İzlem Formu, Prematüre Bebek Ağrı Profili Ölçeği- Revize (PIPP-R) ve Yenidoğan Konfor Davranış Ölçeği (YKDÖ) kullanıldı. Endotrakeal aspirasyon işleminden iki dakika önce yer aldığı gruba göre bebekler sarmalandı veya 0.4 ml orofarangeal kolostrum verildi. İşlem öncesi, sırası ve sonrası bebeklerin fizyolojik parametreleri (kalp tepe atımı, solunum, satürasyon) kaydedildi ve video kaydı alınarak iki gözlemci tarafından PIPP-R ve YKDÖ puanları verildi. Araştırmada EA sırasında sarmalama grubunun PIPP-R puanı ortalaması kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak düşük bulundu (p=0.002). EA sırasında sarmalama ve orofarangeal kolostrum gruplarının YKDÖ puan ortalamaları kontrol grubundan anlamlı olarak düşük olduğu saptandı (p<0.01, p=0.002). Endotrakeal aspirasyondan hemen sonra, 5, 10 ve 15 dakika sonra sarmalama ve orofarangeal kolostrum gruplarının PIPP-R ve YKDÖ puan ortalamaları, kontrol grubundan anlamlı olarak daha düşük bulundu (p<0.005). Araştırmada EA işlemine bağlı ağrının azaltılmasında sarmalama ve konforun artırılmasında sarmalama ve orofarangeal kolostrum uygulamalarının etkili olduğu sonucuna varıldı. EA sırasında prematüre yenidoğanların hem ağrısının azaltılması hem de konforunun arttırılması amacıyla sarmalama yapılması, orofarangeal kolostrum ve sarmalama uygulamalarının diğer non-farmakolojik yöntemlerle karşılaştırıldığı örneklemi daha büyük olan çalışmalar yapılması önerilir.