BİR YAŞIN ALTINDAKİ BEBEKLERDE İDRAR ÖRNEĞİ TOPLAMADA İNVAZİV OLMAYAN MESANE STİMÜLASYON TEKNİĞİNİN ETKİSİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nihan KORKMAZ

Danışman: Birsen Mutlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

GİRİŞ: Mesane stimulasyon tekniği tuvalet eğitimi olmayan çocuklarda detrüsör kasının refleks kasılmasını uyararak daha kısa sürede idrar örneği toplanmasını sağlayan bir tekniktir. AMAÇ: Bir yaşın altındaki bebeklerde idrar örneği toplamak amacıyla uygulanan mesane stimülasyon tekniğinin işlem başarısı, işlem süresi, bebeğin ağrı düzeyi ve fizyolojik parametreleri üzerine etkisinin incelenmesiydi. YÖNTEM: Randomize kontrollü deneysel tasarımdaki araştırmanın örneklemini idrar örneği toplanacak 64 (Kontrol grubu =32, Deney grubu =32) bebek oluşturdu. İdrar örneği toplamak amacıyla, deney grubuna mesane stimulasyon tekniği uygulandı, kontrol grubu deney grubu ile aynı pozisyonda tutuldu. Tanıtıcı Bilgi ve Veri Toplama Formu, FLACC ağrı ölçeği kullanılarak veriler toplandı. İşlem başarısı 3 dakika içinde idrar örneğinin toplanması, bebeğin pozisyonlanmasından miksiyon başlangıcına kadar olan süre ise işlem süresi olarak değerlendirildi. Tüm bebeklerin kalp atım hızı (KAH), oksijen saturasyonu (SpO2), FLACC puanları girişim öncesinde, girişimin 1. ve 3. dakikasında değerlendirildi. BULGULAR: Deney grubunda (%53.13) işlem başarı oranı kontrol grubundan (%25) fazlaydı (x2=5,317, p=0,021). Deney (46sn) ve kontrol (82,5sn) grubu arasında işlem süresi açısından fark yoktu (z=-0,875, p=0,382). Grupların girişim öncesi, 1. dk. ve 3. dk. FLACC puanı, KAH ve SpO2 düzeyleri karşılaştırıldığında anlamlı fark yoktu (p>0.05). Deney grubundaki çocukların KAH (F=13,857, p=0,000) ve FLACC puanında (x2=47,566, p=0,000) zaman içinde anlamlı fark olduğu, çocukların 1. dk. ve 3. dk. değerlerinin girişim öncesinden, 3. dk. değerlerinin ise 1. dk.'dan daha yüksek olduğu belirlendi. Kontrol grubundaki çocukların FLACC puanı (x2=39,823, p=0,000), KAH (F=13,483, p=0,000) ve SpO2 (x2=24,439, p=0,000) düzeyleri incelendiğinde zaman içinde anlamlı fark olduğu, 1. dk. ve 3. dk. değerlerinin girişim öncesinden daha yüksek olduğu, 1. dk. ve 3. dk. değerleri arasında fark olmadığı saptandı. SONUÇ: 1 yaşından küçük çocuklarda orta akım idrar örneği toplamada mesane stimulasyon tekniği başarı oranını arttırır. Girişim öncesinde ve girişim sırasında grupların ağrı, KAH ve SpO2 düzeyleri arasında fark olmadığı, ancak girişimin 3.dakikasında deney grubunda ağrı ve KAH düzeyi artarken kontrol grubunda değişmediği görüldü. Verilen pozisyon ve manevradan kaynaklanan ağrıyı azaltmak amacıyla nonfarmakolojik ağrı giderme yöntemleri kullanılarak çalışmalar yapılması önerilir.