Hemşirelikte cam asansör olgusu: Yönetici hemşirelerin toplumsal cinsiyet algısı bağlamında bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Buse TÜRKMEN
Danışman: Feride Eşkin Bacaksız
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalışmada kadın ağırlıklı mesleklerde erkeklerin örgüt hiyerarşisinde hızla yükselmesini ifade eden cam asansör kavramının hemşirelik mesleği özelinde, yönetici hemşirelerin toplumsal cinsiyet algıları bağlamında incelenmesi amaçlandı. Tanımlayıcı ve karşılaştırmalı nitelikteki çalışmanın örneklemi bir özel dal derneği üyeleri ile İstanbul ilindeki üç hastanede çalışan toplam 134 yönetici hemşireden oluştu. Veriler Ekim 2018-Ocak 2019 tarihleri arasında toplandı. Veri toplama aracında Örnek Aday Özgeçmişleri, Tanıtıcı Bilgi Formu, Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği ve Kadının Çalışmasına Karşı Tutum Ölçeği yer aldı. Araştırmanın gerçekleştirilebilmesi için etik kurul onayı, kurum izinleri ve bilgilendirilmiş gönüllü onamları alındı. Araştırmaya katılan hemşirelerin çoğu kadın (%88,1), evli (%64,2), lisans mezunu (%61,9) ve alt kademe yöneticiydi (%47,0). Yönetici hemşireler bir üst pozisyona terfi ettirmek için kendilerine sunulan iki kadın iki erkek aday arasından çoğunlukla erkekleri (%64,2) seçti. Yönetici hemşirelerin hiçbir kişisel ve mesleki özelliği tercih ettikleri adayın cinsiyeti konusunda anlamlı fark oluşturmadı. Ayrıca tercih edilen adayın cinsiyetine göre toplumsal cinsiyet algısı ve kadının çalışmasına karşı tutum ölçek puanları karşılaştırıldığında istatistiksel açıdan anlamlı fark olmadığı saptandı (p>0,05). Yönetici hemşirelerden 17'si aday tercih nedenini açıklarken cinsiyet etmenine değinmişti ve bunlardan dokuzu (%56,0) erkek aday, beşi (%29,4) kadın aday yönelimliyken üçü (%17,6) cinsiyetin tercihleri üzerinde etkisi olmadığını belirtmekteydi. Elde edilen bulgular sonucunda yönetici hemşirelerin çoğunun terfi ettirmek için erkek adayları tercih etmelerine karşın kişisel ve mesleki özeliklerinin, toplumsal cinsiyet algılarının veya kadının çalışmasına karşı tutumlarının tercihleri üzerinde etkili olmadığı belirlenmiştir. Hemşirelik mesleğinde cam asansörün varlığı ortaya konmuş olmasına karşın bu durumun nedenlerine yönelik daha derinlemesine araştırmalara gereksinim vardır.