Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tuğçe UÇAR
Danışman: Ertuğrul Kıykım
Özet:
Fabry hastalığı, a-galaktozidaz A enzim eksikliğinden kaynaklanan hücre içi globaltriasilsfingozin (lyso-Gb3) birikimi ile karakterize kalıtsal bir lizozomal depo hastalığıdır. Hücre, doku ve organlarda meydana gelen lyso-Gb3 birikimi, organ fonksiyonlarının ilerleyici bir şekilde bozulmasına yol açar. Multisistemik bir hastalık olan Fabry hastalığı, başlıca cilt, santral sinir sistemi, kardiyovasküler ve üriner sistem tutulumu ile hayatın ilerleyen dönemlerinde mortalite ve morbititeyi artıracak komplikasyonlar gelişmesine neden olur. Hastalık enzim replasman tedavisi ile etkin bir şekilde tedavi edilebilmektedir. Hastaların plazma ve lökositlerinde tespit edilen lyso-Gb3 düzey takibinin tedavinin etkinliğini izlemede faydalı olduğu düşünülmektedir. Ancak, enzim replasman tedavisinin etkinliğinde olduğu gibi, organ tutulumunu ve hastalık şiddetini tespit etmeye yönelik hastalık izleminde kullanılacak yeni biyogösterge arayışı halen devam etmektedir.
Lizozomal depo hastalıklarının immün sistem üzerine etkisini araştıran çalışmalarda, lizozomlarda substrat birikiminin bazı kaskadların aktifleşmesine yol açarak inflamatuar yanıta yol açtığı savunulmuştur. Artmış inflamasyon, oksidatif strese neden olarak, hücre içi proteinlerin yapı ve fonksiyonlarında bozulmaya yol açar. Bazı proteinler antijenik özellik kazanabilir ve otoimmüniteyi tetikleyebilir. Bu durumun Fabry hastalığındaki ilerleyici organ disfonksiyonu ve hastalığın prognozunda rol oynayabileceği düşünülmektedir.
Günümüzde birçok hastalığın tanı ve tedavi
izleminde kullanılmaya başlanan kinüreninin triptofana oranı ve pteridinler
(neopterin, biopterin) vücutta birçok önemli biyokimyasal olayda görevi olan,
immün sistem aktivasyonunun gözlendiği durumlarda konsantrasyonlarının arttığı
bilinen bileşiklerdir.
Birçok hastalıkta biyogösterge olarak
kullanılmaya başlayan, otoimmün hastalıklar ile ilişkilendirilen pteridinler
ile kinürenin yolağı metabolitleri ile ilgili Fabry hastalarında yapılmış bir
çalışma henüz literatürde bulunmamaktadır. Bu tez çalışmasında, Fabry
hastalarında enzim replasman tedavisinin etkinliğini izlemede ve hastalığın
şiddeti ile prognozunun belirlenmesinde umut vaat eden yeni bir biyogösterge
olarak pteridinler ile kinürenin yolağı metabolitlerinin serum düzeyinin
değerlendirilmesi amaçlanmıştır.