Çocuk ve Ergende İrritabilitenin Psikopatoloji ve Ebeveyn Mizaç Özellikleri İle İlişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Seda Güneysu

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Muhammed Tayyib KADAK

Özet:

Amaç: İrritabilite, çocukluk çağı psikiyatrik bozukluklarında önemli bir belirti olarak karşımıza çıkabilmektedir. Bu çalışmada klinik popülasyonda çocuk ve ergenlerde görülen irritabilite ile ebeveyn affektif mizaç özellikleri ve hem çocuk hem de ebeveyn psikopatoloji semptomları arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.Yöntem: Çalışmaya 329 çocuk ve ebeveyni dahil edilmiştir. Sosyodemografik veri formu, Turgay-DSM-IV' e Dayalı Çocuk ve Ergenlerde Davranım Bozuklukları İçin Tarama ve Derecelendirme Ölçeği, Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği-Yenilenmiş ebeveyn ve çocuk Formu, TEMPS-A Mizaç Değerlendirme Ölçeği, Belirti Tarama Ölçeği – (SCL-90-R), Duygusal Reaktivite İndeksi ergen ve ebeveyn formu kullanılmıştır. Bulgular: Duygusal Reaktivite Indeksi ebeveyn formundaki irritabilite skorlarıyla, ebeveyn anksiyöz, depresif, irritabl ve siklotimik mizaç puanları arasında anlamlı pozitif korelasyon bulunmuştur. Ergen formunda irritabilite puanları ile ise yalnız ebeveyn anksiyöz mizaç puanları arasında anlamlı pozitif korelasyon bulunmuştur. Ayrıca, irritabilite düzeyi ile ebeveyn psikopatoloji semptomları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Çocuk ve ergende dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik ile karşıt olma karşıt gelme, davranım bozukluğu, anksiyete bozukluğu ve depresyon skorları ile irritabilite skorları arasında da anlamlı pozitif ilişki gözlenmiştir.Sonuç: Kendilerini irritabl gören çocukların ebeveynlerinde anksiyöz mizaç özellikleri, çocuklarını irritabl gören ebeveynlerinde ise siklotimik, depresif, irritabl ve anksiyöz mizaç özellikleri gözlenmektedir. İrritabilite düzeyinin yüksek olması ile ebeveyn ve çocuk psikopatolojisi arasında anlamlı ilişkili bulunmuştur. Kliniğe irritabilite nedeniyle başvuran çocuk ve ergenlerde psikopatoloji araştırmalarının yanısıra ebeveynlerinin de mizaç ve psikopatoloji açısından değerlendirilmesinin klinisyene yardımcı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler:İrritabilite, çocuk psikopatoloji, ebeveyn psikopatoloji, mizaç