Meme kanseri tanılı hastalarda karsinogenezde yer alan ceRNA HOTAIR yolağının incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PELİN ERCOŞKUN
Danışman: AYSEL KALAYCI, MEHMET SEVEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Meme kanseri gelişiminde çeşitli epigenetik değişikliklerin rol oynadığı bilinmektedir. Epigenetik mekanizmalardan biri olan, uzun kodlamayan RNA (lncRNA) ifadelerindeki düzensizlikler, kanser başlangıcında ve progresyonunda etkili olabilmektedir. LncRNA HOTAIR'in meme kanseri gelişiminde önemli bir role sahip olduğu bilinmektedir. HOTAIR ile ilişkili olduğu düşünülen HMGA2 proteininin ise gen ifadesini etkilediği belirtilmektedir. Literatürde, lncRNA-HOTAIR'in miR-20a-5p aracılığıyla HMGA2 geninin ifadesini artırabildiği ve bu yolağın meme kanseri oluşumunda önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. Bu çalışmada, hücre hattı ve ksenograftlarda meme kanseriyle ilişkisi bildirilmiş HOTAIR/miR-20a-5p/HMGA2 yolağının incelenmesi ve klinikopatolojik bulgularının değerlendirilmesi, aynı zamanda hedefe yönelik tedavi ve biyobelirteç çalışmalarına moleküler temel sağlanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: HOTAIR/miR-20a-5p/HMGA2 yolağının incelendiği bu çalışmaya, meme kanseri tanısı konulmuş 40 kadın ve 10 sağlıklı kadın dahil edildi. Plazmadan izole edilen RNA'lardan cDNA sentezi yapıldıktan sonra Real-Time PCR ile hedef genlerin ifade düzeyleri incelendi. Çalışma ve kontrol grupları, HOTAIR, miR-20a-5p ve HMGA2 gen ifadeleri 2-ΔΔCt değerleri kullanılarak karşılaştırıldı. Bulgular: HOTAIR ifadesi, çalışma grubunda kontrol grubuna göre, ER negatif grupta ise ER+ gruba göre anlamlı derecede yüksek bulundu. Nüks olan hastalar, nüks olmayanlarla kıyaslandığında ise HMGA2 ifadeleri anlamlı yükseklik saptandı. Premenapozal grupta postmenapozal gruba göre miR-20a-5p ifadesinde anlamlı artış görülürken, HMGA2 ifadesinde ise anlamlı azalma saptandı. Hastaların yaşı ile HMGA2 arasında pozitif korelasyon varken miR-20a-5p ile arasında negatif korelasyon mevcuttu. Sonuç: HOTAIR'in özellikle ER negatif meme kanserlerinde, HMGA2'nin ise postmenapozal veya nüks eden hastalarda non-invaziv biyobelirteç olarak kullanılabileceği, HOTAIR/miR-20a-5p/HMGA2 yolağının periferik kanda insan cell-free RNA'sında ilk kez bu çalışmada incelendiği ve bu kapsamda literatüre önemli bilimsel katkı sağlayacağı düşünülmektedir.