Multipl Sklerozlu hastalarda akupresürün yorgunluğa etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA YENİ

Danışman: Zeliha Tülek

Özet:

Bu araştırma Multipl Sklerozlu (MS) hastalarda akupresürün yorgunluğa etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü deneysel çalışma olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi nöroloji polikliniğine başvuran, 41 deney, 40 sham ve 42 kontrol olmak üzere toplam 123 hasta oluşturdu. Verilerin toplanmasında hasta bilgi formu, Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ), Genişletilmiş Özürlülük Durum Değerlendirmesi Ölçeği (EDSS), Mini Mental Durum Testi (MMDT) kullanıldı. YŞÖ'den 4, MMDT'den ise 24 puan ve üzeri alan hastalar çalışmaya dahil edildi. Yorgunluğu etkileyebilecek faktörlerden depresif duygu durumu ve uyku kalitesi sırasıyla Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) kullanılarak incelendi. Deney grubundaki hastalara Li4 (He Gu), SP6 (San Yin Jiao), ST36 (Zu San Li) noktalarının her birine 3 dakika olacak şekilde akupresür uygulaması yapıldı, hastalara eğitim materyali verilerek uygulama öğretildi ve her gün düzenli yapmaları istendi. Tüm hastaların başlangıç, uygulamanın 2. ve 4. haftası olmak üzere toplam üç kez YŞÖ ile yorgunluk puanları değerlendirildi. Çalışmaya katılan hastaların çoğu kadın (%67.5) ve yaş ortalaması 41.18 idi. Medeni durum dışında sosyodemografik ve klinik özellikler açısından gruplar arasında anlamlı fark olmadığı saptandı (p>0,05). Ayrıca hastaların BDÖ puan ortalaması 15,54, PUKİ puan ortalaması 6,78 olarak bulundu ve bu ölçeklerin puan ortalamasının tüm gruplarda benzer dağıldığı belirlendi (p>0,05). Başlangıç YŞÖ puan ortalamaları incelendiğinde gruplar arası anlamlı fark olmadığı saptandı (Deney: 5,54±0,87, Sham: 5,50±0,99 ve Kontrol:5,40±0,92, p=0,816). Dördüncü haftada yapılan değerlendirmede deney grubu yorgunluk puan ortalamasında diğer iki gruba göre anlamlı azalma saptandı (Deney:4,78±1,15, Sham:5,29±1,11, Kontrol:5,42±1,04, p<0,001). Sonuç olarak akupresür uygulamasının MS'li bireylerde yorgunluğu azaltmada kullanılabilecek etkili bir yöntem olduğu söylenebilir.