Kurumsal bakım alan yaşlılara uygulanan akupresürün uyku kalitesi üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Özlem Altınbaş AKKAŞ
Danışman: Zeliha Tülek
Özet:Araştırma, yaşlı bakım evinde yaşayan bireylere araştırmacı tarafından uygulanan akupresürün uyku kalitesi ve gündüz uykululuk üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla prospektif randomize kontrollü deneysel tasarım düzeninde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Düzce ilinde bulunan üç ayrı bakım kurumunda kalan ve çalışmaya katılma kriterlerine uygun 38 girişim ve 37 kontrol grubunda olmak üzere toplam 75 yaşlı birey oluşturmuştur. Verilerinin toplanmasında Yaşlı birey bilgi formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ) kullanılmıştır. Girişim grubundaki bireylere, dört hafta boyunca haftada üç kez günaşırı olmak üzere toplam on iki seans akupresür uygulanmıştır. Akupresür uygulaması, Shenmen (HT7), Neiguan (P6), Sanyinjiao (SP6) akupresür noktalarına yapılmıştır. Girişim grubundaki yaşlılara uygulama öncesi ve sonrasında, kontrol grubundaki yaşlılara uygulama öncesi ve girişim grubuna uygulanan 12 seans akupresür uygulamasının bitiminde PUKİ ve EUÖ uygulanmıştır. PUKİ ve EUÖ son uygulamadan bir ay sonra her iki gruba tekrar uygulanmıştır. Kurumsal bakım alan yaşlı bireylerde akupresür uygulaması ile; öznel uyku kalitesi ve uyku süresinin arttığı, uykuya dalma süresinin kısaldığı, alışılmış uyku etkinliğinin düzenlendiği, uyku bozukluğunun ve gündüz işlev bozukluğunun azaldığı bulunmuştur. Uygulama sonrası girişim grubunda PUKİ toplam puanının azalarak uyku kalitesinin arttığı belirlenmiştir. Uygulama sonrası girişim grubunda EUÖ puanının azaldığı ve gündüz uykululuğun azaldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak akupresür uygulamasının yaşlı bireylerde uyku bozukluklarında kullanılabilecek tamamlayıcı ve destekleyici yöntem olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Akupresür, yaĢlılar, uyku kalitesi, hemĢirelik