RRehber Hemşirelik Uygulamasının Yeni Mezun Hemşirelerin Gerçeklik Şoku, Klinik Uyumu ve Mesleki Yeterlikleri Üzerindeki Etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelikte Eğitim Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Selma KARAKAPLAN

Danışman: Sevim Ulupınar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırma rehber hemşirelik uygulamasının yeni mezun hemşirelerin gerçeklik şoku, klinik uyumu ve mesleki yeterlikleri üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma karma tipte olup girişim ve kontrol gruplu (ön test–son test kontrol desenli), kör teknikli, randomize kontrollü deneysel yöntem ve odak grup görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2021 yılında kuruma başlayan 65 yeni mezun hemşire, örneklemini güç analizi sonucunda 56 yeni mezun hemşire (28 girişim, 28 kontrol) oluşturmuştur. Araştırmanın birinci aşamasında rehber hemşireler eğitilmiş, ikinci aşamada ise rehber hemşirelik uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte kontrol grubunda yer alan hemşirelere 1 ay süren rutin klinik oryantasyon eğitimi, girişim grubu hemşirelerine ise 1 ay süren rehber hemşirelik uygulaması yapılmış ve yeni mezun hemşireler 3 ay boyunca izlenmiştir. Nicel veriler, rehber hemşirelik uygulaması öncesinde, uygulama sonrasında ve araştırmanın 3. ayında toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Rehber Hemşire Bilgi Formu, Hemşire Yetkinlik Ölçeği, Rehber Hemşire Eğitimi Sınav Formu, Yeni Mezun Hemşire Bilgi Formu, Gerçeklik Şoku Ölçeği, Hemşire Mesleki Yeterlik Ölçeği, Klinik Oryantasyon Eğitimi Ön-son testi, Klinik Oryantasyon Portfolyosu, Rehber Hemşire Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin toplanması için de rehber hemşirelik uygulaması öncesinde ve sonrasında Odak Grup Görüşmesi yapılmıştır. Elde edilen veriler G*Power analizi, ortalama, standart sapma, medyan, frekans, yüzde, minimum, maksimum, Cronbach's Alpha, Shapiro-Wilk testi, Bağımsız gruplar t testi, Mann-Whitney U testi, Pearson korelasyon analizi, Spearman korelasyon analizi kullanılmış, niteliksel veriler ise MAXQDA 2022 programı kullanılarak analiz edilmiş, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmada girişim grubundaki hemşirelerin rehber hemşirelik uygulaması sonrası, araştırmanın 1. ve 3. ayında yapılan değerlendirmelerinde bilgi ve beceri puanlarının arttığı ve kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Girişim grubundaki hemşirelerin gerçeklik şoku puanları ise kontrol grubundaki hemşirelerden düşük olduğu görülmüştür. Mesleki yeterlik puanlarında ise her iki grup arasında fark bulunmamıştır. Sonuçlar doğrultusunda; rehber hemşirelik uygulamasının yeni mezun hemşirelerin gerçeklik şoku ve klinik uyumu üzerine olumlu etkisi olduğu, yeni mezun hemşirelerin bilgi ve beceri düzeylerinde anlamlı artışlar görüldüğü, mesleki yeterlik düzeyi ölçümü içinde 1 aylık sürenin yeterli olmadığı söylenebilir.