YEREL ZEMİN KOŞULLARININ SİSMİK İZOLASYONLU BİNALARIN PERFORMANSINA ETKİSİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Adem Tekin
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Seda Öncü Davas
Eş Danışman: Sinan Sarğın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması kapsamında, yerel zemin koşullarının sismik izolasyonlu betonarme bir binanın sismik performansı üzerine etkisini incelemek amacıyla; Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği-2018'de yer alan tarihi deprem kayıtlarının seçimi ve ölçeklendirilmesi hususları dikkate alınmıştır. Sismik yalıtımlı binanın izolasyon sisteminin ön tasarımı DD-1 ve DD-2 deprem düzeyine göre izolatör mekanik parametrelerinin nominal, alt ve üst sınır değerleri için ayrı ayrı yapılmış ve bir sonlu elemanlar yazılımı olan SAP 2000 aracılığı ile bina modeli oluşturulmuştur. Seçilen deprem kayıtları önce basit ölçeklendirme yöntemi ile ölçeklendirilmiş ve SAP 2000 yazılımında oluşturulan modele doğrusal olmayan zaman tanım analizleri kapsamında etkitilmiştir. Yerel zemin koşullarının sismik izolasyonlu binanın davranışına etkisini anlamak üzere geoteknik açıdan arazi ve laboratuvar deneyleri ile karakterize edilmiş bir saha için; basit ölçeklendirmede seçilen aynı deprem kayıt takımları DeepSoil ve Plaxis 2D yazılımında bir boyutlu zemin tepki analizlerinde kullanılmak üzere tasarım (hedef) spektrumlarına tüm periyotlarda tam uyuşumlu hale getirilmiştir. İleri zemin bünye modellerinin kullanıldığı, yer altı suyu seviyesinin de dikkate alındığı efektif gerilme analizlerinin yanında; yer altı suyu seviyesinin hesaba katılmadığı toplam gerilme analizleri hem DeepSoil hem de Plaxis 2D'de gerçekleştirilmiştir. Her iki yazılımda, belirlenen temel seviyesinde ivme-zaman kayıtları kaydedilerek; SAP 2000 yazılımında kullanılacak formata dönüştürülmüştür. Dönüştürülen bu kayıtlarla, SAP 2000'de DD-1 ve DD-2 deprem düzeylerine göre oluşturulan nominal, alt ve üst izolasyon sistemi parametreleri dikkate alınarak oluşturulan modeller üzerinde doğrusal olmayan zaman tanım analizleri tekrar edilmiştir. Sismik izolasyonlu binanın performansı; yapısal tepki parametrelerinden pik taban deplasmanı, pik göreli kat ötelemesi oranı ve pik kat ivmesi sonuçları tüm durumlar altında irdelenmiştir. Buna göre, talep taban deplasman ortalama değerleri tüm durumlar için kapasite taban deplasman değerinin altında kalmıştır. Benzer şekilde, pik göreli kat öteleme oranları ortalaması, tüm analiz durumları için TBDY-2018'de tanımlanan kesintisiz kullanım (KK) limit değerinin altında kalmıştır. Pik kat ivmelerinin ortalama değerleri ise tüm analiz durumlarında; her ne kadar ulusal ve uluslararası yönetmeliklerde belirtilmemiş olsa da ivmeye duyarlı cihazların deprem esnasında ve sonrasında işlevini sürdürebilmesini sağlayacak eşik ivme değerinin altında kalmıştır. Yerel zemin koşullarının dikkate alındığı zemin tepki analizlerinden elde edilen kayıtlarla yapılan sismik performans analizlerinde yapısal tepki parametreleri bazı deprem kayıtları altında farklılık göstermiştir.