Göz Tutulumu Olan ve Olmayan Behçet Hastalarında Serum Sortilin Düzeylerinin Lipid Metabolizması İle İlişkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Şeydanur Turgut

Danışman: Zeynep Gülnur Andican

Özet:

Behçet hastalığı, patogenezi hala belirsiz olan sistemik enflamatuar bir hastalıktır. Tüm

kronik, sistemik enflamatuar hastalıklarda olduğu gibi Behçet hastalarında da gelişen

endotel disfonksiyonu ve kronik enflamasyon sebebiyle hastalarda ateroskleroz gelişme

ihtimali yüksektir. Temel patolojisi vaskülit olan Behçet hastalığında birçok

enflamatuar molekül incelenmesine rağmen, hastalığın ilerleyişini ve organ tutulumunu

öngören herhangi bir biyobelirteç tanımlanmamıştır. Sortilin, SORT1 geni tarafından

kodlanan, VLDL sentezi ve LDL’nin hücre içine alımı ile ateroskleroz gelişiminde rol

oynayan bir proteindir. Proprotein konvertaz subtilisin / kexin tip 9 (PCSK9) ise LDL

reseptörünü (LDLR) parçalayarak kolesterol metabolizmasının düzenlenmesinde görev

yapan ve hepatik ApoB lipoprotein alımında azalmaya sebep olan bir serin proteazdır.

Bu tez çalışmasında Behçet hastalarında lipid metabolizmasını incelemek için,

kolesterol metabolizmasında rolü olan sortilin, PCSK9, OxLDL ve ApoB100

parametrelerinin analizlenmesi amaçlanmıştır. Behçet hastaları herhangi bir organ

tutulumu olmayan (n=16), sadece göz tutulumu olan (n=16) ve sadece vasküler

tutulumu olanlar (n=15) şeklinde gruplandırılmış ve bu hastalarda sağlıklı kontrollerde

(n=17) ve enflamatuar ve otoimmün bir hastalık olan AS (n=17) hasta kontrollerinde

LDL-K, Total Kolesterol ve TG düzeyleri çalışıldı. Hasta ve kontrol serum örneklerinde

OxLDL, ApoB100, Sortilin ve PCSK9 konsantrasyonları ELİSA metodu ile tayin

edildi. LDL-K, Total Kolesterol, Sortilin ve PCSK9 düzeyleri Behçet hastalarında

sağlıklı kontrollere göre yüksek bulunmuştur. Bu bulgularla birlikte, Behçet hasta

grubunda Sortilin ile LDL-K ve PCSK9 arasında pozitif korelasyon bulunması;

sortilinin hepatik VLDL sentezini arttırdığı ve aynı zamanda LDLR yıkımını sağlayan

PCSK9 ile etkileşime girerek dolaşımda LDL kolesterol düzeyini daha da arttırmasıyla

aterosklerotik lezyon oluşumuna yol açtığı görüşünü desteklemektedir.