Kemoterapi İlişkili Semptomların Yönetiminde Mobil Tabanlı İzlem Sisteminin Etkinliği


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜNAL ÖNSÜZ

Danışman: Gülbeyaz Can

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, kemoterapi ilişkili semptomların ve yaşam kalitesinin yönetiminde, çalışma kapsamında geliştirilen ONKOSİS mobil uygulamasının etkisini değerlendirmek amacı ile gerçekleştirildi. Tek kör, randomize kontrollü deneysel tasarıma sahip bu çalışma Kocaeli Üniversitesi Semahat Aracı Onkoloji ve Palyatif Bakım Merkezi Ayaktan Kemoterapi Ünitesi'nde 199 hastanın katılımı ile gerçekleştirildi. Basit rastgele randomizasyonun kullanıldığı çalışmada müdahale grubu 98, kontrol grubu 101 hasta ile çalışmayı tamamladı. Kemoterapi tedavisi süresince semptom yönetiminde standart bakımın yanı sıra, müdahale grubunun ONKOSİS mobil uygulamasını, kontrol grubunun ise demo mobil uygulamayı kullanması sağlandı. Çalışmanın verileri Tanılama Formu, Nightingale Semptom Değerlendirme Ölçeği, kemoterapi semptomları ile baş etme ve hasta memnuniyet durumu sorgulanarak elde edildi. İzlem sıklığı hastalara uygulanan tedavi protokolünün türüne göre planlanlandı. Dört kür tedavi uygulanan hastaların izlemleri 2., 3. ve 4. kürlerden sonra; 6 kür tedavi uygulanan hastaların izlemleri ise 2., 4. ve 6. kürlerden sonra toplam üç izlemde tamamlandı. Çalışma grubunu yaş ortalaması 47,18±13,83 olan, %41,7'si ilkokul mezunu, %74,4'ü kadın, %81,1'i evli, %38,2'si ev hanımı ve %74,4'ü Kocaeli'nde ikamet eden hastalar oluşturdu. Hastaların %26,6'sı gastrointestinal, %21,6'sı meme ve %17,1'i akciğer kanseri nedeniyle, 2,3 veya 4 haftalık döngüler halinde tedavi almaktaydı. Müdahale ve kontrol grubunda yer alan hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri benzerdi. Tedavi sürecinde, ONKOSİS mobil uygulamasının kullanımının hastalarının yaşam kalitesini arttırdığı, semptom yönetimini iyileştirdiği, hasta memnuniyetini olumlu etkilediği, ancak izlem dışı sağlık kuruluşlarına başvuruları azaltmadığı saptandı. Sonuç olarak; ONKOSİS mobil uygulamasının, tedavi sürecinde kanser hastalarının semptom yönetimini desteklemede ve yaşam kalitesini iyileştirmede etkili bir araç olduğu görüldü. Mobil ygulamanın kanser bakımında daha yaygın bir şekilde benimsenmesinin, hasta sonuçlarının iyileştirilmesine ve bakım kalitesinin artırılmasına katkı sağlayabileceği saptandı Anahtar kelimeler: Kanser, Kemoterapi, Mobil Uygulama, Semptom Yönetimi, Yaşam Kalitesi