Bazı Alg ve Bitkilerden Elde Edilen Ekstraktlardaki Biyoaktif Bileşiklerin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Oğuzhan Eker
Danışman: Makbule Çiğdem Sayıl
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Biyoaktif bileşenler, insan sağlığı üzerinde olumlu etkileri olan ve besin takviyeleri, ilaçlar ve kozmetik ürünleri gibi alanlarda yaygın olarak kullanılan doğal bileşiklerdir. Doğada kendiliğinden bulunabilen temel kaynaklardan bazı bitki ve alg türleri de biyoaktif bileşenler bakımından oldukça zengin içerikler barındırabilmektedir. Bu çalışmada biyoaktif bileşen içeriği olarak zengin olduğu bilinen ve ülkemizde yaygın olarak bulunan bitkilerden defne yaprağı ve üretimi için yine ülkemiz iklimi oldukça müsait olan mikroalg türü spirulina platensis seçilmiştir. Çalışmada defne yaprakları ve spirulina alginin en verimli ekstraksiyon koşullarını belirlemek için Design-Expert yazılımı aracılığı ile farklı ekstraksiyon koşulları belirlenmiş ve tüm koşullarda ayrı ayrı ekstraksiyonlar otomatik çözücü ekstraksiyon sistemi ile yapılmıştır. Katı madde miktarı, çözücü oranı, ekstraksiyon süresinin değiştiği farklı ekstraksiyon koşulları altında elde edilen ekstraktlarının kimyasal yapıları Gaz Kromatografisi-Kütle Spektrometresi (GC-MS) cihazı ile test edilerek elde edilen kromatogramlar incelenmiştir. En verimli ekstrakt olduğu kabul edilen ekstraktlar DPPH (2,2'-azinobis (3-etilbenzotiyazol-6-sülfonik asit)) ve FRAP (ferrik iyon indirgeme antioksidan gücü) analizlerine tabi tutulmuştur. Ayrıca, disk difüzyon yöntemi ve minimum inhibitör konsantrasyon (MIK) belirleme yöntemleri de kullanılarak, elde edilen ekstre, Gram-pozitif bakteriler (Staphylococcus aureus ve Bacillus subtilis), Gram-negatif bakteriler (Escherichia coli ve Pseudomonas aeruginosa) ve mantar türleri (Candida albicans ve Aspergillus niger) karşısında antimikrobiyal özelliklerini belirlemek amacıyla test edilmiştir. Deneysel sonuçların analizi için varyans analizi (ANOVA), Design-Expert yazılımı kullanılarak geliştirilmiş, model uyumu ise uyumsuzluk testi, determinasyon katsayısı (R²), düzeltilmiş R² ve tahmin edilen R² gibi istatistiksel göstergelerle değerlendirilmiştir.