Şizofreni tanılı hastalarda içgörü, yaşam kalitesi ve metakognisyonun ilaç uyumu ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERTCAN DEMİRTAŞ
Danışman: Ömer Faruk Demirel
Özet:Amaçlar: Şizofreni hastalarında ilaç uyumsuzluğu ile sıklıkla karşılaşılmaktadır. İçgörü, yaşam kalitesi ve metakognisyon seviyesi ilaç uyumunu etkilendiği gibi ilaç uyumu da bu durumları etkilemektedir. Çalışmamızda ilaç uyumu olan ve olmayan hastaların içgörülerin, yaşam kalitelerinin ve metakognisyonlarının incelenmesi ve bu kavramların karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 84 şizofrenili hastayla gerçekleştirilen bu çalışmada Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Pozitif ve Negatif Semptom Ölçeği, Şizofreni Hastaları için Yaşam Niteliği Ölçeği, İçgörünün Üç Bileşenini Değerlendirme Ölçeği, Beck Bilişsel İçgörü Ölçeği, Üstbiliş Ölçeği-30, İlaç Tutumu Ölçeği-10 kullanılmıştır. İstatistiksel yöntemlerle çalışma grupları ve ölçek puanları arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Bulgular: İlaç uyumu olmayanlarda semptom şiddeti daha yüksek bulunurken ilaç uyumu olanlarda yaşam kalitesi ve içgörü daha yüksek tespit edilmiştir. İlaç uyumu olmayanlarda semptom şiddeti ile yaşam kalitesi arasında, ilaç uyumu olanlara göre negatif yönde daha güçlü ilişki bulunmuştur. İlaç uyumu olmayanlarda, ilaç uyumu olanlara göre içgörü ile yaşam kalitesi arasında ve içgörü ile metakognisyon arasında pozitif yönde daha güçlü ilişki tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamızda şizofrenili hastalarda ilaç uyumunun içgörü, yaşam kalitesi ve metakognisyon ile pozitif yönde, semptom şiddeti ile de negatif yönde ilişkili olduğu gösterilmiştir. İçgörü ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi inceleyen mevcut yayınlardaki çelişkili bulgulara karşı, çalışmamızda içgörü artırıcı müdahalelerin ilaç uyumuna ve yaşam kalitesine potansiyel faydalarını vurgulanmakta ve tedavi yaklaşımlarında yeni yaklaşımları gerekliliğini göstermektedir. Çalışmamız, ilaç uyumunun içgörü, yaşam kalitesi ve metakognisyon üzerindeki etkilerini inceleyen literatürde bilinen ilk çalışmadır. Bu nedenle daha yüksek olgu sayısı ile yapılacak yeni çalışmalarla verilerimizin desteklenmesi bu alana olan katkıyı arttıracaktır. Anahtar Sözcükler: İçgörü, Yaşam Kalitesi, Metakognisyon, İlaç Uyumu, Şizofreni