Evcil kanatlılardan tavuklarda osteometrik ölçümler kullanılarak vücut ağırlığının tahmin edilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Veteriner Fakültesi, Veteriner Hekimliği Temel Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Selçuk Genç
Danışman: Vedat Onar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Genç S. Evcil Kanatlılardan Tavuklarda Osteometrik Ölçümler Kullanılarak Vücut Ağırlığının Tahmin Edilmesi. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Anatomi Anabilim Dalı. Doktora. İstanbul. 2019. Bu çalışmada evcil kanatlılardan tavuklarda osteometrik ölçümler kullanılarak vücut ağırlığı tahmininde katkı sağlayacak veriler ve çarpanlar elde edildi. Bu amaçla toplam 24 adet erişkin (12 dişi ve 12 erkek) hayvan kullanıldı. Tavuklar erişkin bireylerden oluşan ve bu amaçla serbest yetiştiricilik yapılan İstanbul ve çevresindeki kesimhanelerden temin edildi. Çalışmada kullanılan tavukların öncelikle cinsiyet ve vücut ağırlıkları belirlendikten sonra kaynatılarak maserasyon işlemi yapıldı. Maserasyon işlemi ile tavukların kemiklerinin etlerinden temizlenmesini takiben kontrollü bir şekilde 1-2 saat süreyle Hidrojen peroksite yatırıldı. Böylece yağlarından arındırılması sağlandı. Gölgede kurutularak morfometrik ölçümlerin alınmasına hazır duruma getirildi. Bu çalışmada evcil kanatlılardan tavukların cranium, mandibula, sternum, os coracoideum, furcula, humerus, scapula, radius, ulna, carpometacarpus, pelvis, femur, tibiotarsus, tarsometatarsus, fibula ve phalanx'larının osteometrik ölçümleri alındı. Her bir kemikten alınacak osteometrik ölçümlerin alınmasında von den Driesch (1976) temel alındı. Çalışmada kullanılan hayvanların vücut ağırlığı, ortalama olarak horozlarda 2237,42±474,50 gram, tavuklarda ise 1405,67±85,50 gram olarak saptandı. Bu ortalama değerler arasındaki farklar istatistiki olarak anlamlı bulundu (P<0,05). Cranium ve mandibula ile kanat ve bacak kemikleri üzerinde cinsiyetin etkisi bulunmaktaydı (P<0,05). Horozlarda elde edilen değerler, tavuklara göre daha büyüktü. Çalışmamızda Stepwise regresyon analizi, tüm kemiklerin morfometrik ölçümlerinde tercih edildi. Böylece kriter olarak modele eklemek için p=0,05, modelden çıkarmak için ise p=0,1 kriteri temel alındı. Oluşturulan regresyon formüllerinde güvenirliği rakamsal olarak artırmamız her zaman mümkün olmakla birlikte, bu formülasyonlarda en az faktör kullanılarak olası güvenirliği en yüksek modelin elde edilmesi amaçlandı. Homotipik (sağ-sol) kemik morfometrik ölçümleri arasında istatistiki olarak anlamlı farklar gözlenmedi. Bu da homotipik varyasyonun bulunmadığını göstermekteydi. Oluşturulan regresyon denklemlerinde genelde kemiklerin GL ölçümünü içinde taşıyan formülasyonların belirleyicilik katsayıları (R2) yüksekti. Kanat ve bacak kemiklerinin GL ölçümleri kullanılarak tavukların vücut ağırlığı tahminlerinin yüksek bir belirleme katsayısı ile yapılabilmesinin mümkün olduğu saptandı. Anahtar Kelimeler: Osteometri, vücut ağırlığı, regresyon, tavuk