Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Orman Fakültesi, Orman Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ertan Şeref KORAY
Danışman: Doğanay Tolunay
Özet:
Bu
çalışmada, Türkmen Dağı’ndaki kapalılık ve gelişim çağları bakımından farklı doğal
karaçam (Pinus nigra Arnold) meşcerelerinde,
toprak üstü bitkisel kütle, ağaç bileşenlerinin (ibre, dal, kozalak, kabuk ve
diğer) yıllık dökülme miktarı, yıllık dökülme ile ölü örtüye ulaşan karbon ve
bitki besin elementleri (N, P, K, Ca, Mg, S, Na, Fe, Mn, Zn ve Cu) miktarları belirlenmiştir. Çalışma Haziran 2012 ve
Haziran 2013 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışma alanında ortalama yıllık
dökülme miktarı 3449 kg/ha/yıl olarak bulunmuştur. Toplam dökülme içinde ibre
döküntülerinin oranı % 53 olup, ibreleri % 25 ile kozalak, % 11 ile diğer
döküntüler, % 6 ile kabuk ve % 5 ile dal izlemektedir. Dökülme miktarları
meşcere tiplerine göre farklılık göstermektedir ve genel olarak kapalılık ve
meşcere ortalama çapı arttıkça dökülme miktarları da artmaktadır. Dökülme ile
ekosisteme giren yıllık karbon ve bitki besin maddesi (N, P, K, Ca, Mg, S, Na,
Fe, Mn, Zn, Cu) miktarları, sırasıyla 1744 kg/ha/yıl, 10,11 kg/ha/yıl; 1,73 kg/ha/yıl;
11,41 kg/ha/yıl; 25,73 kg/ha/yıl; 2,41 kg/ha/yıl; 5,99 kg/ha/yıl, 307 g/ha, 1299 g/ha/yıl, 309 g/ha/yıl, 140 g/ha/yıl ve 63,1 g/ha/yıl
olarak hesaplanmıştır. Kesilen örnek ağaçların toprak üstü bitkisel kütleleri
(ibre + canlı dal + kuru dal + kabuk + gövde) 15,3 kg/ağaç ile 1687,8 kg/ağaç
arasında değişmektedir. Kesilen ağaçlarda bileşen kütlelerinin bağımlı, göğüs
çapı (D1,3), ağaç boyu (H) ve (D1,3)2H
indekslerinin ise bağımsız değişken olarak kullanıldığı regresyon denklemleri
test edilmiştir. Üs denklemlerin R2 değerleri doğrusal denklemlere
nazaran daha yüksek, standart hataları ise daha düşük bulunmuştur. Geliştirilen
tek ağaç bitkisel kütle denklemleri kullanılarak birim alandaki ağaç
bileşenleri ve toplam toprak üstü bitkisel kütle miktarları hesaplanmıştır.
Örnek alanlardaki toplam toprak üstü bitkisel kütle 35,48 t/ha ile 535,34 t/ha
arasında değişmektedir. Çalışma ile canlı ağaçlardaki ibre, dal ve kabuklardan
yıllık olarak dökülen miktarların tahmininde kullanılabilecek dökülme oranları
da hesaplanmıştır. Orman topraklarda depolanan organik karbon miktarını
tahminde bulunan çeşitli modellerde kullanılan bu dökülme oranları ibreler için
0,170, dallar için 0,008 ve kabuklar için 0,012 olarak bulunmuştur.