Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Veteriner Fakültesi, Besin Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Zeynep Azat CIDIROĞLU
Danışman: Ali Aydın
Özet:
İnsan yaşamının her evresinde gerekli olan süt, C
vitamini ve demir dışında makro ve mikro besin öğeleri için iyi bir kaynaktır. Bununla
birlikte süt ve süt ürünlerinin pek çoğu laktasyon periyodu esnasında ve
üretimde kullanılan alet ve ekipmanlar nedeniyle ağır metal kontaminasyonuna
maruz kalabilmektedir. Bu çalışma, çoğunlukla marketlerden alarak tükettiğimiz
ısı işlemi görmüş içme sütlerinde kurşun, kadmiyum, civa, arsenik ağır
metallerinin olup olmadığını araştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla
İstanbul ili içerisinde bulunan çeşitli marketlerden farklı tarihlerde toplanan
değişik markalardaki 100 adet UHT ve pastörize süt numunesi laboratuvara
getirilerek Mars-5 mikrodalga kapalı sistem yaş yakma yöntemiyle yakılmıştır.
Daha sonra ICP-OES cihazı ile kurşun, kadmiyum, civa, arsenik kalıntıları
yönünden taranmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda 100 adet numunenin 66
tanesinde TGK’da sütler için 0,020 mg/kg olarak belirlenen limitin üzerinde kurşun
ağır metali varlığı tespit edilmiştir. TGK’da sütler için bir kadmiyum limiti
belirtilmediğinden, limit belirtilen ülkelere göre numunelerin 64 adedinde
kadmiyum varlığı tespit edilmiştir. Almanya ve Hollanda’nın 0,005 mg/kg olarak belirlediği
limite göre 61 tanesi, Avustralya’nın belirlediği 0,05 mg/kg olan limite göre
36 tanesi, Danimarka’nın 0,01 mg/kg olarak belirlediği limite göre de 58
tanesinin limiti aştığı gözlemlenmiştir. Bununla birlikte numunelerin
hiçbirinde civa ve arsenik ağır metallerinin bulunmadığı saptanmıştır. İçme sütü örneklerinin maksimum kalıntı sınırının
üzerinde kurşun içermesi, halk sağlığı açısından önemli olarak
değerlendirilmiştir.