Piyasada Satışa Sunulan Isı İşlemi Görmüş İçme Sütlerinde Ağır Metal Kalıntılarının Varlığı Üzerine Araştırmalar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Veteriner Fakültesi, Besin Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Zeynep Azat CIDIROĞLU

Danışman: Ali Aydın

Özet:

İnsan yaşamının her evresinde gerekli olan süt, C vitamini ve demir dışında makro ve mikro besin öğeleri için iyi bir kaynaktır. Bununla birlikte süt ve süt ürünlerinin pek çoğu laktasyon periyodu esnasında ve üretimde kullanılan alet ve ekipmanlar nedeniyle ağır metal kontaminasyonuna maruz kalabilmektedir. Bu çalışma, çoğunlukla marketlerden alarak tükettiğimiz ısı işlemi görmüş içme sütlerinde kurşun, kadmiyum, civa, arsenik ağır metallerinin olup olmadığını araştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla İstanbul ili içerisinde bulunan çeşitli marketlerden farklı tarihlerde toplanan değişik markalardaki 100 adet UHT ve pastörize süt numunesi laboratuvara getirilerek Mars-5 mikrodalga kapalı sistem yaş yakma yöntemiyle yakılmıştır. Daha sonra ICP-OES cihazı ile kurşun, kadmiyum, civa, arsenik kalıntıları yönünden taranmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda 100 adet numunenin 66 tanesinde TGK’da sütler için 0,020 mg/kg olarak belirlenen limitin üzerinde kurşun ağır metali varlığı tespit edilmiştir. TGK’da sütler için bir kadmiyum limiti belirtilmediğinden, limit belirtilen ülkelere göre numunelerin 64 adedinde kadmiyum varlığı tespit edilmiştir. Almanya ve Hollanda’nın 0,005 mg/kg olarak belirlediği limite göre 61 tanesi, Avustralya’nın belirlediği 0,05 mg/kg olan limite göre 36 tanesi, Danimarka’nın 0,01 mg/kg olarak belirlediği limite göre de 58 tanesinin limiti aştığı gözlemlenmiştir. Bununla birlikte numunelerin hiçbirinde civa ve arsenik ağır metallerinin bulunmadığı saptanmıştır. İçme sütü örneklerinin maksimum kalıntı sınırının üzerinde kurşun içermesi, halk sağlığı açısından önemli olarak değerlendirilmiştir.