Migren hastalarının yaşam kalitesi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP TURGUT ERTUĞRUL
Danışman: Zeliha Tülek
Özet:Amaç: Yaşam kalitesini negatif etkileyebilen migren; eşlik eden belirtiler ile 50 yaş altı kişilerde 369 kronik hastalık içerisinde en fazla engelliliğe yol açtığı bildirilen bir baş ağrısı tipidir. DSÖ, yaşam kalitesinin çoğunlukla davranış ve yaşam şekillerinden etkilendiğini belirtmektedir. Sağlıklı yaşam biçimi, kişinin hastalıklardan korunmasında önemli olduğu kadar kronik hastalığı olan bireylerin hastalık yönetiminin de temel noktası olarak görülmektedir. Bu çalışmanın amacı migren hastalarının yaşam kalitesi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesidir. Yöntem: Araştırmanın örneklemini İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Polikliniği'ne başvuran migren tanılı ve çalışmaya dahil olma ölçütlerini bulunduran 140 hasta oluşturdu. Araştırmanın verileri Aralık 2021- Temmuz 2022 arasında toplandı. Veri toplanmasında Hasta Bilgi Formu, MIDAS- Migrene Bağlı Günlük Aktivitelerde Yetersizlik Düzeyi Değerlendirme Formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBD II Ölçeği), SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanıldı. Formları katılımcılar ile yüz yüze görüşülerek dolduruldu. Bulgular: Araştırma kapsamına alınan bireylerin çoğunluğu kadın (%87.9), yaş ortalaması ise 39,81±11,18 idi. Hastaların migren tanı süresi 10,13±7,48 yıl, baş ağrısı şiddeti ortalaması 7,62±2,04 (1-10) olarak hesaplandı. Hastaların fonksiyonellik seviyelerine bakıldığında %74,3'ünün ciddi derecede kaybı olduğu bulundu. Hastaların SYBD II puan ortalamaları 130,41±17,83 (88-192) olarak hesaplandı. Katılımcıların SYBD Ölçeği puanları incelendiğinde, en düşük puanların fiziksel aktivite ve stres yönetimi en yüksek puanların ise kişilerarası ilişkiler ve manevi gelişim alt boyutlarından alındığı görüldü. Hastaların SF-36 fiziksel sağlık kompozit puan ortalaması 48,25±17,40, mental sağlık kompozit puan ortalaması 49,26±16,08 olarak saptandı. Katılımcıların SF-36 yaşam kalitesi ölçeğinden en düşük puanı fiziksel rol ve bedensel ağrı alt boyutlarından en iyi puanı fiziksel fonksiyonellik alt boyutundan aldığı görüldü. SF-36 ölçeğinin alt boyutlarından fiziksel fonksiyonellik, genel sağlık algısı ve canlılık ile SYBD-II alt boyut (beslenme ve sağlık sorumluluğu alt boyutları hariç) puanları ile pozitif yönlü anlamlı korelasyonlar görüldü (p<0.05). Sonuç: Migren hastalarında baş ağrısı ve hastalığa bağlı özelliklerin bireylerin fonksiyonel durumu bozarak sağlıkla ilgili yaşam kalitesini düşürebildiği ve sağlıkla ilgili yaşam tarzı davranışlarını etkileyebildiği görülmektedir. Migren hastalarında sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesi için daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Migren, Yaşam Kalitesi, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları