ORTOPEDİ ve TRAVMATOLOJİ AMELİYATI GEÇİREN ÇOCUKLARDA AĞRININ AZALTILMASINDA ÇEVRİMİÇİ OYUN, SOĞUK UYGULAMA ve PLASEBONUN ETKİSİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İlke Karabıyık
Danışman: Birsen Mutlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, 7-12 yaş arası çocuklarda ortopedi ve travmatoloji ameliyatı sonrası ağrının azaltılmasında soğuk uygulama, çevrimiçi oyun ve plasebonun etkisini incelemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, Ağustos 2021 – Nisan 2022 tarihlerinde İstanbul'da bir eğitim araştırma hastanesinin ortopedi servislerinde yatan, örneklemini ise çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 160 çocuk (40 plasebo, 39 soğuk uygulama+çevrimiçi oyun, 42 soğuk uygulama ve 40 çevrimiçi oyun grubu) oluşturdu. Soğuk uygulama grubunun ameliyat bölgesine 20 dakika boyunca soğuk jel paket, çevrimiçi oyun grubuna 20 dakika boyunca oynamak istediği çevrimiçi oyun, soğuk uygulama+çevrimiçi oyun grubuna 20 dakika boyunca her iki girişim birlikte, plasebo grubuna ise bir kez 2 cc %0.9 serum fizyolojik intravenöz yolla uygulandı. Girişim öncesi ve nonfarmakolojik girişime başlandıktan sonra 10., 20. ve 40. dakikada çocuk ve ebeveyn birbirlerinden bağımsız olarak Vizüel Analog Ağrı Skalası ile ağrı değerlendirmesi yaptı. Ağrı değerlendirme zamanlarında fizyolojik parametreler (vücut ısısı, kalp tepe atımı, solunum sayısı ve oksijen satürasyonu) de değerlendirildi. Araştırma gruplarındaki çocuk ve ebeveynlerin tanımlayıcı özellikleri benzerdi (p<0,05). Çocuk ve ebeveynin ağrı değerlendirmeleri incelendiğinde; ağrının azaltılmasında tüm girişimler etkili olmakla birlikte, 10., 20. ve 40. dakikada soğuk uygulama+çevrimiçi oyun, soğuk uygulama ve çevrimiçi oyun gruplarının ağrı puanlarının plasebo grubundan anlamlı düzeyde düşük olduğu bulundu (p<0,05). Çocuk ve ebeveynin ağrı değerlendirmeleri arasında orta düzeyde uyum vardı (p<0,05). Fizyolojik parametrelere ilişkin bulgular incelendiğinde; vücut ısısı ve solunum sayısı değerleri arasında anlamlı bir fark bulunmazken, tüm gruplarda kalp tepe atımının girişim sonrasında azaldığı, oksijen satürasyonunun da plasebo dışındaki tüm gruplarda 40. dakikada girişim öncesine göre arttığı bulundu. Bu sonuçlar incelendiğinde tüm girişimlerin ağrıyı azalttığı, ancak soğuk uygulama, çevrimiçi oyun ve soğuk uygulama+çevrimiçi oyunun plaseboya göre daha etkili olduğu bulundu. Araştırma sonucunda ağrıyı azaltmada tüm girişimlerin kullanılması, ağrının en kısa sürede azaltılması istendiğinde soğuk uygulama ve çevrimiçi oyun girişimlerinin birlikte uygulanması önerilir.