MERT GÖLÜ ve ÇEVRESİNDE HOLOSEN VEJETASYON TARİHİNİN PALİNOLOJİK ANALİZLERLE BELİRLENMESİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Orman Fakültesi, Orman Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RÜYA YILMAZ DAĞDEVİREN

Danışman: Nurgül Karlıoğlu Kılıç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, Mert Gölü'nden alınan MRT-04 karotu (334 cm) üzerinde yapılan palinolojik analizlerle göl çevresinde yayılış gösteren İğneada Longoz Ormanlarının (Kırklareli, Türkiye) Holosen vejetasyon tarihini yüksek çözünürlüklü olarak belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda, bu karot üzerinde toplam 67 seviyeden elde edilen sediman örneklerinde standart yönteme göre fosil polen analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen polen preparatlarında polen sayım ve teşhisi Leica DM750 ışık mikroskobunda gerçekleştirilmiş ve her preparatta en az 500 polen sayılmıştır. Alınan karotta yapılan radyokarbon analizleri sonucunda gölün yaşı 6555 yılına tarihlenmiştir. Fosil polen analizi bulgularına göre, Mert Gölü ve çevresinde son 6555 yılda yaprak döken karışık meşe ormanları hâkimdir. Karışık meşe ormanlarında, Quercus cerris tip (yaprak döken meşeler) baskın olarak bulunmakta, Fagus (kayın), Carpinus (gürgen), Corylus (fındık) ve Tilia (ıhlamur) karışıma yoğun olarak katılmaktadır. Bu orman kompoziyonu, longozu oluşturan ılıman türlerin artması ve insan etkisi nedeniyle oluşan değişiklikler haricinde tek düzelik göstermektedir. Karışık meşe ormanlarının yayılışı GÖ 1360 yılından itibaren azalmaya başlamış, buna karşın Alnus, Fraxinus ve Ulmus taksonlarının yayılışları oldukça artmıştır. Longozun karakteristik türleri olan bu taksonların polen diyagramındaki artışı, İğneada Longoz Ormanlarının GÖ 1360 yılında oluşmaya başladığını göstermektedir. GÖ 420 yılında ise Quercus ve Fagus cinslerinin polen yüzdelerinde büyük bir düşüş meydana gelmiştir. Karışık meşe ormanlarının azalma trendine girdiği bu dönemde Plantago ve Ambrosia taksonları polen diyagramında ilk kez ortaya çıkmıştır. Odunsu bitki taksonlarındaki azalma ve insan etkisinin göstergesi olan otsu taksonların (Plantago, Ambrosia ve Poaceae) yayılışını arttırması orman alanlarının tarım ve mera alanlarına dönüştüğünün göstergesidir.