İn vitro ozon uygulamasının mitotik indeks ve genom kararlılığı üzerine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FIDAN JAFARZADE
Danışman: ŞÜKRİYE YILMAZ, YELDA ARGÜDEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ozon tedavisi, tıbbi ozonun belirli konsantrasyon ve uygulama koşullarında organizmaya verilmesiyle, oksidatif stres yanıtını kontrollü biçimde uyarmayı ve hücresel savunma mekanizmalarını düzenlemeyi hedefleyen tamamlayıcı bir tedavi yöntemidir. Ozonun biyolojik etkileri büyük ölçüde uygulanan doz ve maruz kalınan hücre tipine bağlı olup, düşük dozlarda hücresel savunma mekanizmalarını uyarıcı, yüksek dozlarda ise oksidatif hasar oluşturucu etki gösterebilmektedir. Bu nedenle ozonun genetik materyal üzerindeki olası etkilerinin ayrıntılı olarak değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, in vitro ozon uygulamasının periferik kan hücrelerinde mitotik indeks ve genom kararlılığı üzerindeki etkilerini sitogenetik yöntemler kullanarak incelemektir. Bu kapsamda periferik kan hücrelerine düşük, orta, yüksek ve toksik dozlarda ozon uygulanarak mitotik indeks (MI), mikronükleus (MN), kardeş kromatid değişimi (KKD), kromozom kırıkları ve karyotip analizi gibi sitogenetik parametreler incelenmiştir. Elde edilen bulgular, kontrol grubuyla karşılaştırıldığında MI, kromozom kırıkları ve karyotip analizi açısından olumsuz bir etki oluşmadığını göstermiştir. Yüksek ve toksik doz gruplarında mikronükleus sıklığında artış gözlenmiş olmakla birlikte, bu artışın diğer sitogenetik parametrelere yansımadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, çalışmada kullanılan doz ve uygulama koşullarında ozonun periferik kan hücrelerinde belirgin bir genotoksik ya da sitotoksik etki oluşturmadığı gözlenmiştir. Bu çalışma, ozonun kan hücreleri üzerindeki etkilerini doğrudan inceleyen in vitro çalışmalardan ilki olup, gelecekte yapılacak klinik ve deneysel araştırmalar için öncü nitelik taşımaktadır.