Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Düzce Üniversitesi, Orman Fakültesi, Orman Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Murat Sargıncı
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Oktay Yıldız
Eş Danışman: Doğanay Tolunay
Özet:
Bu
çalışmanın amacı Batı Karadeniz Düzce-Akçakoca bölgesi kayın ve kestane meşçerelerindeki
biokütle ile biokütle, ölü-örtü ve toprakta tutulan karbon miktarının ve
ölü-örtü dinamiği ve ayrışmasının belirlenmesidir. Kayın ve kestane ağaçlarının
toplam, toprak altı ve üstü, kabuklu gövde, kabuksuz gövde, kabuk, dal ve
yaprak biokütleleri ile C miktarlarının ağaçların göğüs yüzeyindeki çapları ile
doğru orantılı ve pozitif bir ilişkisinin olduğu belirlenmiştir. Bu ekosistemlerde toprak, ölü örtü, diri örtü ve
ağaçların içerdiği C miktarları sırasıyla 92.1, 4.2, 25 ve 169 Mg ha-1
bulunmuş ve toplamda 290.3 Mg ha-1 C depolandığı hesaplanmıştır. Ölü
örtü ayrışması dört zaman periyodunda (3, 6, 15 ve 27 ay) incelenmiş ve kestane
sahalarında her bir zaman periyodunun sonunda toplam kütlenin sırasıyla %81,
%68, %55 ve %42’sinin kaldığı, kayın sahalarında ise yüzde kalan kütle
miktarlarının kestane sahalarından yaklaşık sırasıyla 1.1, 1.2, 1.2 ve 1.4 kat
daha fazla olduğu, bununla birlikte kestane için her bir zaman periyodunda
hesaplanan “k” değerlerinin, kayın için aynı zaman periyotlarında
hesaplananlardan yaklaşık 1.5-2 kat daha fazla olduğu belirlenmiştir. Kayın
sahalarında en düşük “k” değeri ikinci yılsonunda 0.248 yıl-1
olarak, kestane için de yine ikinci yılsonunda 0.398 yıl-1 olarak
hesaplanmıştır. En yüksek “k” değerleri ise her iki tür için de üçüncü ay
sonunda elde edilmiş, bu değerler en düşük değerlerin yaklaşık 2 katı olarak
hesaplanmıştır. Birinci yılsonu değerlerine bakıldığında kestane için “k”
değeri 0.478 yıl-1 ve kayın için ise 0.307 yıl-1 olarak
hesaplanmıştır. Sonuç olarak kestane yapraklarında meydana gelen kütle kaybının
ve hesaplanan “k” değerlerinin, kayın yapraklarından daha fazla olduğu ve
dolayısıyla kestane de meydana gelen ayrışmanın da daha hızlı olduğu
belirlenmiştir. Nitekim kayın yapraklarının %95’inin ayrışması için gereken
süre (3/k değeri) 10-12 yıl, kestane için ise 6-7.5 yıl olarak hesaplanmıştır.
Kayında ayrışmanın başlangıç aşaması doğu bakıda batı bakıya oranla daha hızlı
gerçekleşirken, kestane için aynı sonuç ayrışmanın daha ileri safhaları olan
birinci ve ikinci yıl sonu için bulunmuştur. Kayın meşçerelerinde birinci
yılsonunda yükselti arttıkça ayrışmanın hızlandığı, ikinci yılsonunda ise tam
tersi bir durumun olduğu belirlenmiştir. Kestane meşçerelerinde ise ikinci yıla
kadar ayrışma hızında bir fark yokken, ikinci yılsonunda genel eğilimin
yükselti arttıkça ayrışma hızının yavaşladığı yönünde olduğu belirlenmiştir.