Çocukluk çağı aşıları hakkında gebelere verilen telesağlık hizmetinin aşı tutumları ve aşılanma durumu üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gözde AKSUCU

Danışman: Seda Çağlar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, çocukluk dönemi aşıları hakkında gebelere verilen telesağlık hizmetinin annelerin aşı tutumları ve çocuklarının aşılanma durumu üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Çalışma, aile sağlığı merkezlerinde randomize gruplarda ön test – son test kontrol gruplu deneysel tasarım tipinde gerçekleştirildi. Örneklem grubunu gebeliğin son trimesterindeki 173 gebe oluşturdu (Telesağlık grubu= 86, Kontrol grubu= 87). Telesağlık grubundaki gebelere standart prosedür yanında gebeliğin son trimesterinden itibaren çocukluk çağı aşıları hakkında telesağlık hizmeti verilmeye başlandı. Kontrol grubundaki gebelere ise sadece standart prosedür uygulandı. Her iki grupta da izlemler bebeklerin doğumundan itibaren altıncı ay aşılarını yaptırana kadar devam etti. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Aşı Tutumları Ölçeği ve Aşı Takip Formu kullanıldı. Gebelerin tanıtıcı özellikleri ve telesağlık hizmeti öncesi aşı tutumu puan ortalamaları gruplar arasında benzerdi (p>0.05). Telesağlık hizmeti sonrasında telesağlık grubunun aşı tutum puan ortalamaları kontrol grubuna göre daha olumluydu (p=0,000). Gruplar kendi içinde değerlendirildiğinde ise; telesağlık grubunun aşı tutumları telesağlık hizmeti öncesine göre daha olumlu (p=0,000), kontrol grubunun ise daha olumsuzdu (p=0,018). Annelerin aşı yaptırma, yaptırmama, geciktirme durumları (p=0.187) ve özel aşıları yaptırma durumları gruplar arasında benzerdi (p>0.05). Aşıların anne kaynaklı geciktirilme durumları ise kontrol grubunda daha yüksekti (p=0,000). Annelerin telesağlık hizmetinden memnun oldukları belirlendi (9,91±0,36). Çocukluk çağı aşıları hakkında verilen telesağlık hizmetinin aşı tutumlarını olumlu yönde etkilediği görülmektedir. Bu doğrultuda birinci basamak sağlık hizmeti veren kurumlarda çocukluk dönemi aşıları hakkında telesağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması önerilmektedir.