Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kaan Can Çelikkurt
Danışman: Yakup Çelik
Özet:
Çalışma, Trakya Havzası kuzeyinde yer alan az sayıdaki kömür damarlarının depolanma ortamlarını oluşturan çökellerin, stratigrafik konumları ve birbirleri ile olan ilişkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Bu amaç kapsamında sedimantolojik çalışmalar gözlemlerimizin temelini oluşturmaktadır.
Kömür içerikli çökellerin
öneminin yanı sıra çevre kayaçların da son derece önemli oldukları ortaya
konmuştur. Dahası, kömür içerikli istiflerin çevre kayaçları ile olan mekânsal ilişkileri
ve yeri, kömürlü istiflere verilen değeri daha da artırmaktadır.
İnceleme yapılan alanın genişliği
göz önüne alındığında kuzeyde Pınarhisar, güneyde Cevizköy, doğuda Vize ve
güneydoğuda Edirköy sınırlarını oluşturan dörtgen içerisinde çalışmalar
yoğunlaştırılmıştır. Başlıca üç farklı kömür işletme sahasını kapsayan saha
gözlemleri, farklı bölgelerde incelenen sondaj karotları ile birleştirilerek
yorumlanmıştır.
Bulgular hem saha hem de
laboratuvar çalışmaları sonucunda toplu olarak değerlendirildi. Çalışmalar
sırasında alınan birçok örnekten toplam olarak 138 adet örnek incelenmiştir.
İncelenen örnekler 24 adet XRD, 46 adet ince kesit, 16 adet kömür kısa analizleridir.
Saha çalışmaları sırasında biri kömür damarlarını belirlemek için hazırlanan
kesit dışında ayrıca toplam 3 adet sedimantolojik
ölçülü kesit oluşturuldu. 17 adet kuyu verisi bir arada değerlendirilerek,
3-boyutlu modellemeler oluşturuldu. Tektonik yapı, kömür damarı gidişleri,
sedimantolojik ilişkileri de belirlemek amacıyla 2-boyutlu kesitler
hazırlanmıştır. Belirlenen litolojiler sondajlara uyarlanarak bir sonuç elde
edilmeye çalışılmıştır.
Süloğlu Formasyonu üst
seviyelerinde bulunan kumtaşlarının ayrı bir Üye adı altında adlandırılması
uygundur. Üye ağırlıklı olarak menderesli akarsu çökelleri baskın
litofasiyesler içerir. Edirköy Üyesi; teknemsi çapraz tabakalanmalı
kumtaşlarının tekrarlı halde gözlenmesi sebebiyle Süloğlu Formasyonu taban
seviyelerinden farklılaşır. Büyük ve yanal devamlılığı yüksek kanal
kompleksleri delta gelişimine neden olmuştur. Fakat, üyenin ayırtlanmasında
esas olarak litolojik farklılıklar ön planda tutulmuştur.
Sonuç olarak, farklı seviyelerde
Gilbert tip tabakalanmaları işaret eden alınsetlerinin varlığı delta düzlüğünde
oluşan sığ göl deltalarının doldurulmasını işaret etmektedir. Oluşturulan
fasiyes toplulukları hem Süloğlu Formasyonu hem de Edirköy Üyesi için
benzerdir. Menderesli akarsu çökellerinin düşeyde istiflendiği anlaşılmaktadır.
Kömür ve uranyum içerikli Süloğlu Formasyonu içerisinde belirlenmiş fasiyeslere
göre; dağıtım kanalları, terkedilmiş kanallar, taşkın düzlüğü, nokta barı,
delta alınsetleri ve sığ göl veya su gibi fasiyes toplulukları oluşturulmuştur.