Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Elmira MAMMADLI
Danışman: Zeynep Türkmen
Özet:
Geçmiş zamanlardan günümüze kadar, tabiatta yaşayan bütün canlı varlıkların
devamlı olarak bir ilişki içerisinde bulundukları bilinmektedir. Tarih boyunca
hayvanlar, insanlar için farklı anlamlar kazanmıştır. Hayvanlar, insanlar için kimi
zaman dost veya arkadaş gibi rollerdeyken zaman zaman da inanç sistemi içerisinde
yer aldıkları belirlenmiştir. Modern çağ olarak bilinen günümüzde insanlar tarafından
evcil hayvan sahiplenme oranı gün geçtikçe artmaktadır.
Evcil hayvanın sahiplenilmesi; insanların hayatında sosyal, psikoljik ve duygusal
açıdan farklı rollere sahiptir. Günümüzde insanları tedavi etmek amacıyla hayvanların
kullanımı, hastalarda depresyonun azaltılması, motivasyonun arttırılması ve iletişimi
sağlamak gibi birçok faktör evcil hayvanları, insanların yaşamlarının önemli parçası haline
getirmiştir. Aynı zamanda hem günümüz bireyler arası ilişki anlayışının değişmesi hem de
teknolojinin gelişmesi ve bunun sonucu olarak insanların daha içedönük bir yaşamı tercih
etmeleri, insanların evcil hayvanları daha çok sahiplenmesine veya var olan evcil
hayvanlarına daha çok bağlanmalarına neden olmuştur.
Evcil hayvan sahiplenme, karmaşık ve bir o kadar da kapsamlı bir mevzudur. İnsan-
evcil hayvan arasında kurulan bu yakın bağ her daim yararlı etkilere sebep olmadığı gibi,
problemlere de sebep olabilmektedir.
Evcil hayvanın çiftler tarafından evlat edinilmesi ve daha sonrasında boşanma durumu
ile karşılaşıldığı zaman evcil hayvanın velayetinin kimde kalacağı dünya genelinde oldukça
sık tartışılan bir sorundur. Boşanan çifler arasında yaşanan sorunlar ve huzurlu ortamın
bozulması çocukları etkilediği gibi, evcil hayvanları da etkilemektedir. Boşanma sürecinde
evcil hayvanların bakımının kimin üstleneceği anlaşmazlıklara neden olduğundan boşanma
davası uzayabilmektedir.
i
Bu çalışmada, evcil hayvan sahipliğinin istatiksel görülme sıklığına değinmekle
birlikte, insanların evcil hayvanlara olan ihtiyacını, evcil hayvanlardaki sahiplik ve mülkiyyet
hakları ele alınacaktır. Hayvan türleri içinde belirli hayvanların sahipleri arasındaki telafisi
mümkün olmayan ayrılık acısı üzerine evcil hayvanlarla ilgili zımni temas ve ikamet
haklarına karar verirken mahkemler tarafından kullanılan kriterler ana hatlarıyla belirtilmekte
ve vurgulanmaktadır. Böylece hem mevcut yasadaki eksiklikler hem de bu eksikliklerin
giderilmesinin olası yolları irdelenmekte ve öneriler hedeflenmektedir.