İzotretinoin (13-CİS retinoik asit) kullanan akneli ergenlerde olumsuz otomatik düşünceler, sosyal kaygı, depresyon ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Elif Hacıvelioğlu

Danışman: Burak Doğangün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmamızda izotretinoin kullanan akneli ergenlerde olumsuz otomatik düşünceler, sosyal kaygı, depresyon, intihar düşüncesi ve yaşam kalitesinin tedavi başlangıcı ve tedavinin 3. ayı sonunda değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya İÜC–Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Kocaeli Üniversitesi ve Göztepe Şehir Hastanesi Dermatoloji polikliniğine başvuran ve izotretinoin tedavisi başlanan orta veya şiddetli aknesi olan 15-18 yaş aralığındaki 27 hasta dahil edilmiştir. Tedavi öncesinde ve tedavinin 3. ayında olgulara GADS, ÇODÖ, HADÖ, AYKÖ ve LSKÖ uygulanmıştır. Psikiyatrik bozuklukları olan hastaları çalışma dışında tutmak amacıyla olgulara ÇGDŞ-ŞY uygulanmıştır. İntihar düşüncesi çalışma öncesinde ÇGDŞ-ŞY ile tedavinin 3.ayında ise sözel olarak sorularak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen akneli hastaların yaklaşık %60'ını kız ergenler oluşturmaktaydı. Tedavinin 3. ayı sonunda tedavi öncesine göre akne şiddeti azalırken yaşam kalitesinde düzelme gözlenmiştir. 3 aylık tedavi sonunda yaşam kalitesindeki düzelme ile anksiyete, depresyon ve olumsuz otomatik düşüncelerin sosyal tehdit, fiziksel tehdit, başarısızlık alt bileşenlerindeki ve toplam puandaki azalma arasında ilişki bulunmuştur. Tedavinin 3. ayında depresyon, sosyal kaygı puanlarında azalma gözlenirken anksiyete puanlarında ve olumsuz otomatik düşünceler düzeyinde değişim gözlenmemiştir. Tedavi öncesinde ve tedavinin 3. ayında hiçbir olguda intihar düşüncesi gözlenmemiştir. Ek olarak 3 aylık tedavi sürecinde ÇODÖ_ Sosyal Tehdit puanındaki azalma ile LSKÖ_Toplam puandaki azalma arasında ilişki saptanmıştır. Ayrıca ÇODÖ_Sosyal Tehdit, ÇODÖ_Başarısızlık ve ÇODÖ_Fiziksel Tehditteki azalma ile HADÖ_Toplam puanındaki azalma arasında ilişki saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamız sonucunda etkin izotretinoin tedavisinin yaşam kalitesi, sosyal kaygı ve depresif semptomlarda iyileşme sağladığı gösterildi ve izotretinoinin anksiyete ve intihar düşüncesi ile ilişkili olmadığı düşünüldü. Ayrıca olumsuz otomatik düşüncelerdeki azalma ile sosyal kaygı ve depresif belirtilerdeki azalma arasında ilişki olduğu düşünüldü.