Acil sağlık hizmetlerinde çalışan hemşirelerin onkolojik acillerin yönetimi hakkında bilgi düzeyinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mert Barut

Danışman: Gülbeyaz Can

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Onkolojik aciller, zamanında tanı ve müdahale gerektiren, tedavi edilmediğinde hastanın yaşamını tehdit eden klinik durumlardır. Bu acillerin yönetiminde ilk karşılayan sağlık profesyonellerinden biri olan hemşireler, hastanın hızlı değerlendirilmesi, semptomların doğru yorumlanması, tedavi sürecinin organize edilmesi ve hasta güvenliğinin sağlanması açısından kritik bir role sahiptir. Hemşirelerin bu konuda yeterli bilgi ve farkındalığa sahip olmaları, komplikasyonların önlenmesi ve yaşam kalitesinin korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, hemşirelerin onkolojik acillerle ilgili bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi, klinik bakım kalitesini artırmak ve eğitim ihtiyaçlarını belirlemek açısından gereklidir. Bu araştırma, İstanbul'da bulunan iki eğitim ve araştırma hastaneleri acil servislerinde görev yapan hemşirelerin onkolojik acillere ilişkin bilgi düzeylerini değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, literatür doğrultusunda hazırlanan ve uzman görüşü alınarak geliştirilen "Onkolojik Aciller Bilgi Düzeyi Anket Formu" kullanılmıştır. Form üç bölümden oluşmaktadır: demografik bilgiler, onkolojik acillere ilişkin çoktan seçmeli bilgi soruları (Perikardiyal Efüzyon, Hiperkalsemi, Nötropenik Ateş, Uygunsuz ADH Salınımı, Pulmoner Emboli, Diyare, Bulantı-Kusma) ve genel bilgi skoru hesaplamasına yönelik değerlendirme. Veriler, 2025 yılı içinde yüz yüze anket yöntemiyle toplanmış ve SPSS 25.0 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Araştırmaya toplam 120 hemşire katılmıştır. Hemşirelerin onkolojik acillere ilişkin bilgi düzeyleri 100 puan üzerinden değerlendirilmiş ve genel ortalama puan 72,80 olarak bulunmuştur. Bu sonuç, hemşirelerin genel olarak iyi düzeyde bilgiye sahip olduğunu göstermektedir. Ancak alt başlıklar incelendiğinde bilgi düzeyinde anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. En yüksek ortalama puanlar Bulantı ve Kusma (88,96) ile Nötropenik Ateş (78,79) başlıklarında elde edilmiştir. Buna karşılık, en düşük ortalamalar Uygunsuz ADH Salınımı (61,06) ve Hiperkalsemi (63,33) konularında gözlenmiştir. Bu bulgular, hemşirelerin daha sık karşılaştıkları onkolojik acillerde bilgi düzeylerinin yüksek olduğunu, ancak nadir görülen veya daha karmaşık acil durumlarda bilgi eksikliklerinin bulunduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu alanlara yönelik hedefe yönelik ve güncel içerikli hizmet içi eğitim programlarının planlanması önerilmektedir.