Hirudo verbana salgısının antimikrobiyal etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Naser Matlabi
Danışman: Erdal Polat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Antibiyotik direncinin küresel bir sağlık sorunu haline gelmesi, yeni antimikrobiyal ajanlara olan ihtiyacı artırmıştır. Doğal kaynaklardan elde edilen antimikrobiyal bileşikler, bu konuda umut verici bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. Sülük salgıları, çeşitli biyoaktif bileşikler içeren ve potansiyel antimikrobiyal aktiviteye sahip doğal bir kaynak olarak bilinmektedir. Ancak, farklı sülük türlerinin salgılarının antimikrobiyal spektrumu ve etki mekanizmaları tam olarak aydınlatılmamıştır. Bu çalışmada, Türkiye'de yaygın olarak bulunan Hirudo verbana türünün salgılarının, hastane kökenli bakteri ve mantar suşlarına karşı antimikrobiyal aktivitesini belirlemek amaçlanmıştır. Yöntemler: Hirudo verbana sülüklerinden L-Arginin solüsyonu emdirme yöntemi kullanılarak elde edilen salgılar, toplanmıştır. Disk difüzyon yöntemi ile Escherichia coli, Staphylococcus aureus gibi yaygın patojenlerin yanı sıra, yerel izolatlar olan Morganella morganii ve Enterobacter cloacae gibi bakteriler ile Candida albicans mantarına karşı antimikrobiyal aktiviteleri test edilmiştir. İnkübasyon sonrası oluşan inhibisyon zonları ölçülerek değerlendirilmiştir. Bulgular: Sülük salgısının, test edilen bazı bakteri suşlarında belirgin bir inhibisyon zonu oluşturarak antimikrobiyal aktivite gösterdiği gözlemlenmiştir. Özellikle, E. coli ve S. aureus'a karşı en yüksek inhibisyon zonları elde edilmiştir. Ancak, C. albicans mantarına karşı belirgin bir antimikrobiyal etki gözlemlenmemiştir. Tartışma: Elde edilen bulgular, Hirudo verbana sülüklerinin salgılarının, bazı bakteri suşlarına karşı potansiyel bir antimikrobiyal etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, sülük salgılarının, yeni nesil antimikrobiyal ajanların geliştirilmesinde kullanılabilecek doğal bir kaynak olabileceği ihtimalini güçlendirmektedir. Ancak, sülük salgılarının antimikrobiyal aktivitesinden sorumlu bileşiklerin belirlenmesi ve etki mekanizmalarının aydınlatılması için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Sonuç: Bu çalışma, Hirudo verbana sülüklerinin salgılarının antimikrobiyal potansiyelini ortaya koyan ön bulgular sunmaktadır. Gelecekte yapılacak çalışmalarla, sülük salgılarının farklı bakteri ve mantar türlerine karşı spektrumu genişletilebilir, etki mekanizmaları aydınlatılabilir ve klinik potansiyeli değerlendirilebilir. Ayrıca, sülük salgılarının diğer biyolojik aktiviteleri de araştırılarak, bu doğal kaynağın farklı alanlarda kullanımı için yeni perspektifler elde edilebilir.