18-65 Yaş Kadınlarda Serviks Kanserine Farkındalık Oluşturmaya Yönelik Hazırlanan Videonun Etkinliğinin Sosyal Medya Aracılığıyla Değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Ebelik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBRU ŞEN

Danışman: Nuran Gençtürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET

ŞEN, E. (2021). 18-65 Yaş Kadınlarda Serviks Kanserine Farkındalık Oluşturmaya Yönelik Hazırlanan Videonun Etkinliğinin Sosyal Medya Aracılığıyla Değerlendirilmesi. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ebelik ABD. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. Araştırmada, 18-65 yaş arası kadınlarda serviks kanserine yönelik farkındalığın oluşturulması amacıyla tek gruptaki kişilerin ön test–son test sonucunun karşılaştırılmasına dayanan yarı deneysel bir çalışma yürütülmüştür. Hazırlanan anket formu, bireyin sosyo-demografik özelliklerini, gebelik ve cinsel yaşam bilgilerini, serviks kanseri, pap-smear testi, HPV aşısı bilgilerine yönelik 32 soru ile serviks kanseri risk faktörleri, belirtileri, korunmaya ilişkin bilgilerini ölçmeye yönelik 3’lü likert tipi 27 maddelik sorudan ve animasyonlu eğitim videosunu değerlendirmeye yönelik 2 soru olmak üzere toplam 61 soruluk anket formu ve 4 dk 33 sn’lik bilgilendirici animasyonlu eğitim videosu veri toplama araçlarını oluşturdu. Covid-19 pandemi sürecinde anket uygulamaları kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak online platformlar (WhatsApp / Instagram / E-mail) aracılığı ile katılımcılara yönlendirilerek gönüllü olarak katılım sağlayan 433 kişi ile çalışma tamamlanmıştır. Araştırmaya katılan kadınlar öncelikle anket formunu doldurduktan sonra anketin sonundaki bilgilendirici animasyonlu eğitim videosunu seyrederek ilk bölümü tamamlamışlardır. 15 gün sonra ise sadece aynı anket formunu ikinci kez doldurularak son test tamamlanmıştır. Araştırmaya katılan kadınların büyük bir çoğunluğunda, ön teste göre son testte serviks kanserinden korunma, risk faktörleri ve belirtileri ile ilgili bilgi düzeylerinde artış olduğu istatistiksel olarak anlamlı (p<0.05) bulunmuştur. Ön testte kadınların pap-smear testi yaptırma oranları %44,1 iken, bilgilendirici animasyon videosunun izlenmesinin akabinde bu testi yaptıran kadınları oranının %56,1 olduğu belirlenmiştir. Ek olarak, araştırmamızın sonucunda kadınlara serviks kanseri tanı ve taramaları için hatırlatma yapıldığı takdirde %86,1’inin tarama programlarına katılacağını belirtmişlerdir. Sıklıkla kullanılan sosyal medya aracılığı ile aktarılan serviks kanseri hakkındaki video içeriğinin, farkındalık düzeylerinin artmasında ve konu ile ilgili harekete geçmelerinde oldukça önemli bir etkisi olduğu gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Serviks Kanseri, Sosyal Medya, Farkındalık, HPV, Pap-smear