Türkçe Öğretmeni Adaylarinin Akademik Yazma Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Bir Eylem Araştırması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESLİHAN YÜCELŞEN
Danışman: Zeynep Çetinkaya Edizer
Özet:Yükseköğretimin amaçlarından biri bilimsel araştırmalar ve çalışmalar yaparak bilgi üretimi sağlamaktır. Öğrencilerin yükseköğretime başladıkları andan itibaren okudukları kaynakları, yaptıkları ödevleri, verdikleri sınavları kapsayan, belli ölçütleri olan, öğrenilebilir ve geliştirilebilir bir beceri olarak tanımlanabilecek akademik yazma bilgi üretiminin temelini oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkçe öğretmeni adaylarının akademik yazma becerilerini geliştirmenin yollarını tartışmaktır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan eylem araştırması ile desenlenmiştir. Çalışmanın ilk basamağında Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Marmara Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa'da öğrenimini sürdüren 46 Türkçe öğretmeni adayı ve aynı kurumlarda görevli olarak çalışan 6 öğretim elemanı ile görüşmeler yapılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanmıştır. Yapılan görüşmelerin sonuçları ve kuramsal çalışmalar ışığında 12 haftalık bir akademik yazma atölyesi planlanmıştır. Uygulama dersleri, 2018-2019 eğitim öğretim yılında İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Türkçe Öğretmenliği Programı'nda okuyan 11 1. sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Uygulamaya ilişkin gözlem ve görüşler, katılımcı günlükleri, öğrenci günlükleri ve gözlem formu aracılığıyla toplanmıştır. Atölye çalışmaları video ile kayıt altına alınmıştır. Araştırma sonucunda, öğrencilerin akademik çalışmaları not motivasyonuna bağlı olarak takip ettikleri, bilimsel söylemin genel özelliklerinin farkında oldukları fakat bu özellikleri kendi yazılarına uyarlamada zorlandıkları, akademik yazıları zor ve anlaşılmaz buldukları sonuçlarına ulaşılmıştır. Öğrencilerin akademik metin üretebilmeleri için okuma alışkanlığı geliştirmiş olmaları, ön bilgilerinin yeterli olması, metin türü bilgilerinin edinmiş olmaları gerekmektedir. 12 haftalık bir çalışmayla sıralanan koşulların sağlanamayacağı; ancak öğretim programlarına eklenecek zorunlu akademik okuryazarlık derslerinin bu ihtiyaçları karşılayabileceği düşünülmektedir. Bu yüzden, Türkçe öğretmeni adaylarının akademik yazma becerilerinin geliştirilebilmesi için öğretim programına içinde okuma görevleri ve metin inceleme çalışmalarının da bulunduğu bütüncül ve uzun soluklu bir akademik okuryazarlık dersinin eklenmesi önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Yazma eğitimi, akademik yazma, öğretmen eğitimi